Velayet davası; ortak çocuğun bakım, gözetim, eğitim ve temsil haklarının hangi ebeveynde kalacağını belirleyen son derece hassas bir aile hukuku sürecidir. Gerek boşanma davası devam ederken gerekse…
Velayet davası; ortak çocuğun bakım, gözetim, eğitim ve temsil haklarının hangi ebeveynde kalacağını belirleyen son derece hassas bir aile hukuku sürecidir. Gerek boşanma davası devam ederken gerekse boşanma kesinleştikten sonra değişen yaşam koşulları nedeniyle açılan velayetin değiştirilmesi davalarında mahkemeye sunulacak dilekçenin hukuki dili ve kurgusu davanın kaderini doğrudan belirler.
Aşağıda, uygulamada en çok karşılaşılan 3 farklı yaşam senaryosuna göre hazırlanmış taslak dilekçe örneklerini ve usul hatası yapmamanız için dikkat etmeniz gereken kritik noktaları bulabilirsiniz.
ÖNEMLİ UYARI (Lütfen Okuyunuz)
Aşağıda yer alan dilekçe örnekleri taslak (şablon) niteliğindedir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) uyarınca her davanın somut olay özellikleri, delilleri ve iddiaları kendine özgü olmak zorundadır. Şablon dilekçeleri doğrudan kopyalamak yerine kendi durumunuza göre uyarlamanız, usul hukuku açısından hak kaybına uğramamanız adına hayati önem taşır. Bu nedenle dilekçenizi vermeden önce mutlaka uzman bir boşanma avukatından profesyonel destek almanız önerilir.
1. SENARYO: Velayet Sahibi Annenin Çocuğu İhmal Etmesi ve Şiddet Uygulaması Nedeniyle Velayetin Babaya Verilmesi Dilekçesi
Bu dilekçe; boşanma sonrasında velayeti alan annenin, çocuğun bakımını ağır derecede ihmal etmesi, çocuğa yönelik şiddet/kötü muamele uygulaması ve bu durumun savcılık şikayetiyle somutlaştırılması durumunda babanın açacağı dava için hazırlanmıştır.
.................... NÖBETÇİ AİLE MAHKEMESİ’NE
DAVACI : [Adınız Soyadınız] - [T.C. Kimlik Numaranız]
[Adresiniz]
VEKİLİ : Av. [Avukatınızın Adı Soyadı] - [Baro Sicil No]
[Varsa Avukatınızın Adresi ve UETS Numarası]
DAVALI : [Davalı Eşin Adı Soyadı] - [T.C. Kimlik Numarası]
[Adresi]
KONU : Müşterek çocuğun velayetinin davalı anneden alınarak davacı babaya verilmesi (Velayetin Değiştirilmesi) talebimizden ibarettir.
AÇIKLAMALAR :
1. Taraflar arasında gerçekleşen boşanma davası, ...... Aile Mahkemesi’nin .../.../20... tarihli ve .../... Esas, .../... Karar sayılı ilamı ile sonuçlanmış ve kesinleşmiştir. Söz konusu mahkeme kararıyla birlikte, tarafların müşterek çocuğu ...... doğumlu [Çocuğun Adı Soyadı]’ın velayeti davalı anneye bırakılmıştır.
2. Ancak boşanma kararından sonra davalı anne, velayet hakkının kendisine yüklediği bakım, gözetim ve eğitim sorumluluklarını ağır derecede ihmal etmeye başlamıştır. Davalı, uzun çalışma saatlerini ve sosyal hayatını bahane ederek müşterek çocuğun günlük bakımı, beslenmesi ve okul ihtiyaçlarıyla ilgilenmemekte; küçük çocuk günün büyük bölümünü komşuların gözetiminde geçirmektedir. Okul çağında olan ve yoğun anne şefkatine ihtiyaç duyan çocuğun bu ihmal nedeniyle ders başarısı düşmüş, psikolojik gelişimi olumsuz etkilenmiştir (4721 Sayılı TMK m. 348/1-2).
3. Davalı anne, sadece ihmalkar davranmakla kalmamış, zaman zaman müşterek çocuğa yönelik fiziksel ve psikolojik şiddet uygulamıştır. Çocuğun vücudundaki darp izleri ve maruz kaldığı şiddet üzerine müvekkilim tarafından ...... Cumhuriyet Başsavcılığı’na şikayette bulunulmuş ve davalı hakkında .../... soruşturma numaralı dosya ile adli süreç başlatılmıştır. Çocuğun can güvenliği, sağlığı ve ahlaki gelişimi davalı annenin yanında ciddi tehlike altındadır. Bu durum karşısında çocuğun üstün yararı gereği velayetin değiştirilmesi zorunluluğu doğmuştur.
HUKUKİ DELİLLER : Aile nüfus kayıt tablosu, ...... Aile Mahkemesi’nin .../... Esas sayılı boşanma ilamı, ...... Cumhuriyet Başsavcılığı’nın .../... Soruşturma numaralı dosyası, okul rehberlik servisi raporları, tanık beyanları, pedagog incelemesi (SİR) ve ikamesi mümkün her türlü hukuki delil.
HUKUKİ SEBEPLER : TMK m. 183, 336, 337, 348; HMK ve ilgili sair mevzuat.
NETİCE-İ TALEP : Yukarıda açıklanan ve mahkemenizce resen gözetilecek nedenlerle;
1. Davalı anne üzerinde bulunan müşterek çocuk [Çocuğun Adı Soyadı]’ın velayetinin KALDIRILMASINA ve velayet hakkının davacı babaya VERİLMESİNE,
2. Yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini saygılarımla talep ederim. [Günün Tarihi]
Davacı Vekili
Av. [Ad Soyadı]
(İmza)
2. SENARYO: Evlilik Dışı Doğan Çocuğun Babası Tarafından Tanınması ve Annenin Vefatı Üzerine Velayetin Anneye (Hukuki Netleştirme İçin) Verilmesi Dilekçesi
Bu dilekçe; resmi evlilik dışı doğan çocuğun babası tarafından tanınmasından sonra annenin vefat etmesi veya velayet hakkının tescilinde yaşanan bürokratik engellerin aşılması amacıyla velayetin anneye ait olduğunun tespiti ve karara bağlanması amacıyla hazırlanmıştır.
.................... NÖBETÇİ AİLE MAHKEMESİ’NE
DAVACI : [Annenin Adı Soyadı] - [T.C. Kimlik Numarası]
[Adresi]
VEKİLİ : Av. [Avukatınızın Adı Soyadı] - [Baro Sicil No]
[Varsa Avukatınızın Adresi ve UETS Numarası]
DAVALI : Hasım Gösterilmeden (Nüfus Müdürlüğü veya İlgili Kurumlar Hasım Gösterilebilir / İhtiyaca göre düzenlenmelidir)
KONU : Evlilik dışı doğan ve babası tarafından tanınan müşterek çocuk [Çocuğun Adı Soyadı]’ın velayetinin davacı anneye verilmesi talebimizden ibarettir.
AÇIKLAMALAR :
1. Müvekkilim ile müteveffa [Babanın Adı Soyadı], resmi bir evlilik birliği kurmaksızın bir araya gelmişler ve bu birliktelikten ...... doğumlu küçük [Çocuğun Adı Soyadı] dünyaya gelmiştir. Küçük çocuk, biyolojik babası [Babanın Adı Soyadı] tarafından resmi makamlar nezdinde tanınmış ve aralarındaki soybağı bu şekilde kurulmuştur. Bu durum ekte sunulan nüfus kayıt örneğinde de açıkça görülmektedir.
2. Çocuğun babası olan [Babanın Adı Soyadı], .../.../20... tarihinde vefat etmiştir. Türk Medeni Kanunu uyarınca evlilik dışı doğan çocuğun velayeti doğrudan anneye aittir. Ancak müvekkilim ile müteveffa baba arasında resmi bir evlilik olmaması ve çocuğun hanesindeki soyadı farklılıkları nedeniyle, müvekkilim kamu kurumlarında (okul kaydı, pasaport işlemleri, hastane onayları vb.) velayete ilişkin bağımsız bir mahkeme kararı ibraz edemediği için ciddi bürokratik zorluklar yaşamaktadır.
3. Küçük çocuk doğduğu andan itibaren fiilen ve hukuken müvekkil annesiyle birlikte yaşamakta olup, tüm maddi ve manevi ihtiyaçları müvekkilim tarafından karşılanmaktadır. Yaşanan pratik tıkanıklıkların aşılması ve çocuğun üstün yararının korunması amacıyla velayetin davacı anneye ait olduğunun tescili ve karara bağlanması amacıyla bu davanın açılması zorunlu olmuştur.
HUKUKİ DELİLLER : Güncel nüfus kayıtları, ölüm belgesi, tanık beyanları ve sair her türlü hukuki delil.
HUKUKİ SEBEPLER : TMK m. 337 ve ilgili mevzuat.
NETİCE-İ TALEP : Yukarıda arz edilen nedenlerle; evlilik dışı doğan ve babası vefat eden küçük [Çocuğun Adı Soyadı]’ın velayetinin davacı anne [Annenin Adı Soyadı]’ye verilmesine/anneye ait olduğunun tespitine karar verilmesini saygılarımla talep ederim. [Günün Tarihi]
Davacı Vekili
Av. [Ad Soyadı]
(İmza)
3. SENARYO: Velayeti Kendisinde Olan Babanın Yeniden Evlenmesi ve Çocuğu İhmal Etmesi Nedeniyle Velayetin Anneye Verilmesi Dilekçesi
Bu dilekçe; boşanma sonrasında velayeti babaya bırakılan çocuğun, babanın yeniden evlenmesi üzerine üvey anne şiddeti/ihmali görmesi veya fiilen öz annesinin yanında yaşamasına rağmen hukuki velayetin babada kalması durumunda annenin açacağı dava için hazırlanmıştır.
.................... NÖBETÇİ AİLE MAHKEMESİ’NE
DAVACI : [Adınız Soyadınız] - [T.C. Kimlik Numaranız]
[Adresiniz]
VEKİLİ : Av. [Avukatınızın Adı Soyadı] - [Baro Sicil No]
[Varsa Avukatınızın Adresi ve UETS Numarası]
DAVALI : [Davalı Babanın Adı Soyadı] - [T.C. Kimlik Numarası]
[Adresi]
KONU : Müşterek çocuğun velayetinin davalı babadan alınarak davacı anneye verilmesi (Velayetin Değiştirilmesi) talebimizden ibarettir.
AÇIKLAMALAR :
1. Taraflar, ...... Aile Mahkemesi’nin .../... Esas, .../... Karar sayılı ilamı ile resmi olarak boşanmışlardır. Boşanma kararı ile birlikte tarafların müşterek çocuğu küçük [Çocuğun Adı Soyadı]’ın velayeti davalı babaya verilmiştir.
2. Ancak boşanma sonrasında davalı baba başka bir şahısla yeniden evlenmiştir. Bu yeni evlilikle birlikte davalı, müşterek çocuğun bakım, gözetim ve eğitim ihtiyaçlarını tamamen göz ardı etmeye başlamış; davalının yeni eşi de çocuğa karşı son derece mesafeli ve hırpalayıcı bir tutum takınmıştır. Çocuk, evdeki huzursuzluk ve ihmal nedeniyle fiilen davalı babanın yanından ayrılarak müvekkil öz annesinin yanına yerleşmiştir.
3. Küçük [Çocuğun Adı Soyadı], uzun süredir fiilen müvekkilim ile birlikte yaşamakta olup günlük bakım masrafları, eğitim giderleri, sosyal ve psikolojik tüm gereksinimleri müvekkilim tarafından karşılanmaktadır. Ancak hukuki velayetin halen davalı babada olması; çocuğun okul nakil işlemleri, hastane muayeneleri ve resmi izin süreçlerinde (veli rızası gereken hallerde) ciddi sorunlar yaratmaktadır. Çocuğun mevcut düzeninin korunması ve gelişiminin sekteye uğramaması adına velayetin fiili duruma uygun olarak babadan alınıp davacı anneye verilmesi gerekmektedir.
HUKUKİ DELİLLER : Nüfus kayıt tablosu, ...... Aile Mahkemesi boşanma ilamı, çocuğun okul kayıtları ve ikametgah bilgileri, tanık beyanları, uzman inceleme raporu (pedagog raporu) ve her türlü yasal delil.
HUKUKİ SEBEPLER : TMK m. 183, 336, 337; HMK ve ilgili sair mevzuat.
NETİCE-İ TALEP : Yukarıda açıklanan ve mahkemenizce resen dikkate alınacak nedenlerle;
1. Davalı babada bulunan müşterek çocuk [Çocuğun Adı Soyadı]’ın velayetinin davalı babadan alınarak davacı anneye VERİLMESİNE,
2. Yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini saygılarımla arz ve talep ederim. [Günün Tarihi]
Davacı Vekili
Av. [Ad Soyadı]
(İmza)
Velayet Davası Dilekçesi Hazırlarken Dikkat Edilmesi Gereken Hukuki Noktalar
Velayet davaları, usul kurallarına sıkı sıkıya bağlı davalardır. Bir hak kaybı yaşamamak için dilekçenizi oluştururken ve davayı açarken şu hususları mutlaka göz önünde bulundurmalısınız:
- Görevli ve Yetkili Mahkeme: Velayete ilişkin davalarda görevli mahkeme kesinlikle Aile Mahkemesi'dir. Yetkili mahkeme ise velayet davası açılan çocuğun oturduğu yer (yerleşim yeri) mahkemesidir.
- Zorunlu Unsurlar: Dilekçede tarafların adı, soyadı, T.C. kimlik numaraları ve açık adresleri eksiksiz yer almalıdır. Eksik adres veya kimlik bilgileri tebligat aşamasında davanın gereksiz yere uzamasına neden olur.
- Somut Delil Gösterme: "Karşı taraf çocuğa bakmıyor" gibi soyut iddialar mahkemece tek başına yeterli görülmez. İhmal veya şiddet iddialarını okul raporları, tanık beyanları, kolluk/savcılık şikayet dosyaları veya hastane kayıtları gibi somut delillerle (hukuki deliller kısmında belirterek) desteklemelisiniz.
- Harç ve Gider Avansı: Dava açılırken mahkeme veznesine yatırılması gereken harçlar ve tebligat/pedagog inceleme masrafları için gerekli gider avansı eksiksiz ödenmelidir. Gider avansının yatırılmaması davanın usulden reddedilmesine sebep olabilir.
- Arabuluculuk Şartı: Velayet ve velayetin değiştirilmesi davaları kamu düzenini ilgilendirdiğinden arabuluculuğa tabi değildir. Doğrudan Aile Mahkemesinde dava açılması gerekir.
Yazar: Demirci Hukuk Ekibi
Tüm Yayınlar