Sosyal Medyada Yeni Dönem: Çocuklara Özgü Ayrıştırılmış Hizmet ve Yaş Doğrulama Rehberi

Bu yazımız 10 Ekim 2026 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanan yeni yönetmeliğe ilişkin bilgilendirme amaçlı oluşturulmuştur. Bu yönetmelik; çocukların fiziksel, zihinsel, psikolojik ve sosyal gelişimlerini korumayı, onları zararlı içeriklerden uzak tutmayı ve dijital platformlarda güvenli bir alan oluşturmayı hedeflemektedir.

1. Temel Yaş Sınırları ve Hizmet Modelleri

Yönetmelikle birlikte yaş gruplarına göre sosyal ağ sağlayıcılarının yükümlülükleri net bir şekilde ayrıştırılmıştır:

• 15 Yaşını Doldurmamış Çocuklar: Sosyal ağ sağlayıcıları, 15 yaşından küçük çocuklara hizmet sunamayacak; yeni hesap açma talepleri reddedilecektir. Bu yaş grubundaki çocukların ebeveyn izniyle dahi hesap açmasına istisna tanınmamaktadır.
• 15–17 Yaş Grubu: Bu gruptaki gençler sosyal medya kullanabilecek ancak kendileri için özel olarak tasarlanmış, çocuğun yüksek yararını gözeten "ayrıştırılmış hizmet" modellerine tabi olacaklardır.
• 18 Yaş ve Üzeri: Yetişkin kullanıcılar ise yaşlarını doğruladıktan sonra standart sosyal ağ hizmetlerinden yararlanmaya devam edebilecektir.

2. e-Devlet Üzerinden Güvenli Yaş Doğrulama Sistemi

Kullanıcıların yaş tespiti, kimlik bilgilerinin sızdırılması veya fişlenmesi gibi risklerin önüne geçmek amacıyla güvenli bir dijital altyapıyla gerçekleştirilecektir:

• Kullanıcılar, e-Devlet Kapısı üzerinden Siber Güvenlik Başkanlığının yaş doğrulama hizmetine bağlanacaktır.
• Sistem; kullanıcının kimlik bilgilerini (ad, soyad, T.C. kimlik numarası vb.) platformlara aktarmadan, yalnızca kişinin 15 ve 18 yaş sınırlarını geçip geçmediğini gösteren dijital bir belirteç (token) üretecektir.
• Sosyal ağ sağlayıcıları bu belirteci kullanarak yaş uygunluğunu teyit edecek; bu verileri yaş doğrulaması haricinde başka bir amaçla kullanamayacaktır.

3. 15–17 Yaş Grubundaki Hesaplar İçin Getirilen Sıkı Güvenlik Tedbirleri

15-17 yaş arasındaki gençlerin korunması amacıyla platformlarda şu zorunlu kısıtlamalar ve özellikler yer alacak:

• Varsayılan Gizlilik: Çocuk hesapları otomatik olarak gizli olacak; kamuya açık olamayacaktır. Takipçi ve takip edilen listeleri hesap sahibi çocuk dışındaki kimse tarafından görülemeyecektir.
• İletişim ve Canlı Yayın Kısıtlaması: Çocuklar yalnızca takip ettikleri kişilerden mesaj alabilecek, mesajlarda "görüldü" bilgisi yer almayacak ve kesinlikle canlı yayın açma özelliği sunulmayacaktır.
• Bağımlılık Yapıcı Özelliklere Sınır (Sonsuz Kaydırma Yasağı): Görsel ve işitsel içeriklerin kaydırma, dokunma veya otomatik akışla art arda (sonsuz döngüde) sunulması engellenecektir.
• Profilleme ve Reklam Yasağı: Çocukların davranışları analiz edilerek profilleme yapılamayacak ve kendilerine kişiselleştirilmiş ticari reklamlar gösterilmeyecektir.
• Ekran Görüntüsü Koruması: Profil fotoğraflarının, paylaşımların ve görsellerin ekran görüntüsünün alınmasını önlemeye yönelik teknik tedbirler alınacaktır.

4. Ebeveyn Kontrol Araçları

Ebeveynlerin çocuklarının dijital güvenliğini denetleyebilmesi için platformlar tarafından şu araçlar sağlanacaktır:

• Hesap ayarlarını yönetebilme ve kullanım süresini izleyip sınırlandırabilme.
• Ücretli işlemlere onay verme ve harcama limiti belirleme.
• Konum paylaşımına ilişkin güvenlik mekanizmalarını denetleyebilme.

5. İtiraz Mekanizması

Hesapların askıya alınması, kapatılması veya yaş doğrulama süreçlerinde alınan kararlara karşı kullanıcıların hak arayabileceği türkçe, ücretsiz ve erişilebilir itiraz mekanizmaları kurulacaktır. İtirazlar yalnızca otomatik sistemlerle değil, mutlaka insan incelemesiyle değerlendirilecektir.

Geçiş Takvimi ve Süreçler

• Yürürlülük Tarihi: Yönetmelik 1 Kasım 2026 tarihinde yürürlüğe girecektir. Bu tarihten itibaren açılacak yeni hesaplarda yaş doğrulaması hemen uygulanmaya başlanacaktır.
• Mevcut Hesaplar İçin Son Tarih: Daha önceden açılmış olan mevcut hesapların yaş doğrulaması için 31 Mart 2027 tarihine kadar süre tanınmıştır.
• Mevcut Hesapların Akıbeti: Yapılacak doğrulama sonucunda 15 yaşından küçük olduğu tespit edilen kullanıcıların hesapları kapatılacak ve verileri yasal süreçler tamamlandıktan sonra silinecektir. 15-17 yaş grubundaki mevcut hesaplar ise çocuklara özgü ayrıştırılmış hizmet kurallarına dönüştürülecektir.

Kurallara uyulmaması durumunda sosyal ağ sağlayıcılarına, 5651 sayılı Kanun kapsamındaki yaptırımlar (idari para cezaları ve bant daraltma gibi tedbirler) uygulanabilecektir.