Mirasbırakan hayattayken, yasal mirasçılarından biriyle ileride doğacak miras hakkından tamamen veya kısmen vazgeçmesine ilişkin anlaşma yapabilir. Türk Medeni Kanunu kapsamında düzenlenen bu…
Mirasbırakan hayattayken, yasal mirasçılarından biriyle ileride doğacak miras hakkından tamamen veya kısmen vazgeçmesine ilişkin anlaşma yapabilir. Türk Medeni Kanunu kapsamında düzenlenen bu işleme mirastan feragat sözleşmesi denir. Mirastan feragat, miras ilişkilerini henüz mirasbırakan hayattayken düzenleyen, ileride doğabilecek olası aile içi uyuşmazlıkları ve hak kayıplarını engelleyen son derece kritik bir miras hukuku enstrümanıdır.
Bu yazımızda; mirastan feragat sözleşmesinin hukuki niteliğini, geçerlilik şartlarını, farklı senaryolara göre hazırlanmış mirastan feragat sözleşmesi örneklerini ve bu süreçte hak kaybı yaşamamak adına dikkat edilmesi gereken usul kurallarını inceledik.
Mirastan Feragat Sözleşmesi Nedir?
Mirastan feragat sözleşmesi, bir yasal mirasçının, mirasbırakan ile yapacağı çift taraflı bir sözleşmeyle, mirasbırakanın vefatından sonra kendisine geçecek olan miras hakkından (saklı payı dahil olmak üzere) kısmen veya tamamen vazgeçmesidir (TMK m. 528).
- Çift Taraflı Bir Hukuki İşlemdir: Vasiyetnameden farklı olarak tek taraflı bir beyanla yapılamaz. Mutlaka mirasbırakan ile feragat eden mirasçının karşılıklı ve birbirine uygun irade beyanlarıyla kurulmalıdır.
- İki Türü Bulunmaktadır:
- İvazlı (Bedelli) Mirasın Reddi/Feragati: Mirasçının, feragat karşılığında mirasbırakandan belirli bir bedel (para, ev, araç vb.) alarak hakkından vazgeçmesidir.
- İvazsız (Bedelsiz) Mirastan Feragat: Mirasçının, herhangi bir karşılık almaksızın, tamamen kendi hür iradesiyle haklarından vazgeçmesidir.
Mirastan Feragat Sözleşmesi Geçerlilik Şartları
Kanun koyucu, mirasçıların gelecekteki haklarından vazgeçmesini içeren bu sözleşmeyi son derece sıkı şekil şartlarına bağlamıştır. Bu şartlara uyulmaması sözleşmeyi doğrudan kesin hükümsüz (geçersiz) kılar:
- Resmi Şekil Şartı (Noter Huzurunda Yapılma Zorunluluğu): Miras sözleşmeleri ve dolayısıyla mirastan feragat sözleşmeleri, TMK m. 545 uyarınca ancak resmi vasiyetname şeklinde düzenlenebilir. Sözleşmenin geçerli olabilmesi için resmi memur (noter) önünde, iki tanığın katılımıyla yapılması şarttır. Adi yazılı şekilde veya tarafların kendi aralarında imzaladığı metinler hukuken tamamen geçersizdir.
- Sözleşme Ehliyeti: Feragat eden mirasçının ve mirasbırakanın sözleşmenin yapıldığı sırada ayırt etme gücüne sahip, ergin (reşit) olması ve kısıtlı olmaması gerekir.
- İrade Beyanlarının Özgürlüğü: Sözleşmenin hata, hile, tehdit veya korkutma altında yapılmamış olması gerekir. Aksi takdirde sözleşmenin iptali davası gündeme gelir.
Mirastan Feragat Sözleşmesi Örnekleri
Aşağıda sunulan sözleşme taslakları, noterlikte resmi işleme dönüştürülmeden önce tarafların iradelerini netleştirmek adına hazırlayacakları ön metin veya talimat niteliğindedir. Her somut olayın özelliği (bedelli olup olmaması, terekedeki belirli bir malı hedeflemesi vb.) dikkate alınarak özelleştirilmelidir.
1. Belirli Bir Araç Üzerindeki Miras Haklarından Feragat Sözleşmesi
Mirasbırakanın vefatı sonrası, terekede yer alan belirli bir aracın tescil ve devir işlemlerini kolaylaştırmak amacıyla hazırlanan feragat sözleşmesi örneğidir:
Plaintext
MİRASTAN FERAGAT SÖZLEŞMESİ
MİRASTAN FERAGAT EDEN: Ad-Soyad (T.C. Kimlik No)
Adres: ............................................................
VEKİLİ: Av. Ad-Soyad (Baro Sicil No)
Adres & UETS Adresi: ............................................................
(Varsa avukatınızın bilgileri yazılmalıdır)
MİRASBIRAKAN (MURİS): Ad-Soyad (T.C. Kimlik No)
Adres: ............................................................
AÇIKLAMALAR:
1. Muris ......................'ın .../.../..... tarihli vefatı sebebiyle diğer yasal mirasçılarla birlikte tarafımıza intikal eden/edecek olan aşağıda bilgileri yazılı araç üzerindeki tüm miras hak ve hisselerimizden tamamen ve bedelsiz (ivazsız) olarak feragat ettiğimizi beyan ederiz.
ARAÇ BİLGİLERİ:
Plaka Numarası: ......................
Marka / Model: ......................
Cinsi: OTOMOBİL
Motor Numarası: ......................
Şasi Seri Numarası: ......................
2. Feragat ettiğimiz bu hak ve hisseler, murisin diğer yasal mirasçısı olan T.C. Kimlik Numaralı ...................... lehinedir. Belirtilen şahsın yukarıda nitelikleri yazılı aracı kendi adına kayıt ve tescil ettirmesi için gerekli muvafakati tam ve eksiksiz olarak sağlamış bulunmaktayız.
3. İlgili trafik tescil kuruluşunda aracın devir, tescil ve ruhsat işlemlerini gerçekleştirmesi için kendisine her türlü yetkiyi verdiğimizi kabul ve beyan ederiz.
4. Söz konusu aracın adımıza intikal eden payını ilgili şahsa teslim ettiğimizi; bu teslim tarihinden itibaren araçla ilgili doğacak her türlü hukuki, cezai sorumluluk ile vergi ve harç yükümlülüklerinin tamamen devralana ait olacağını kabul, beyan ve taahhüt ederiz.
İşbu sözleşme, tarafların hür ve özgür iradeleriyle, noter huzurunda resmi şekil şartlarına uygun olarak tanzim edilmek üzere hazırlanmıştır. .../.../2026
Mirasçılık Haklarından Feragat Eden
Ad-Soyad
İmza
2. İşyeri İşletme Hakkı ve Ticari Haklardan Feragat Sözleşmesi
Mirasbırakana ait bir ticari işletmenin veya işyerinin, işletme bütünlüğünün bozulmaması adına mirasçılardan biri lehine feragat edilmesini içeren sözleşme örneğidir:
Plaintext
MİRASTAN FERAGAT SÖZLEŞMESİ
MİRASTAN FERAGAT EDEN: Ad-Soyad (T.C. Kimlik No)
Adres: ............................................................
VEKİLİ: Av. Ad-Soyad (Baro Sicil No)
Adres & UETS Adresi: ............................................................
MİRASBIRAKAN (MURİS): Ad-Soyad (T.C. Kimlik No)
Adres: ............................................................
AÇIKLAMALAR:
1. Muris ......................'ın vefatı sebebiyle diğer yasal mirasçılarla birlikte tarafımıza intikal etmesi gereken; ............................................................ adresinde faaliyet gösteren "......................" unvanlı ticari işletmenin işletme hakkı, demirbaşları, hak ve alacakları dahil olmak üzere tüm mirasçılık hak ve hisselerimizden tamamen vazgeçtiğimizi beyan ederiz.
2. İşbu feragat işlemi, mirasçılardan T.C. Kimlik Numaralı ...................... lehine bedelsiz (ivazsız) olarak gerçekleştirilmiştir.
3. İlgili işyerinin lehine feragat edilen şahıs adına kayıt ve tescil edilmesi, vergi dairesi, ticaret odası, esnaf sicili ve ilgili diğer tüm kamu ve özel kurumlarda gerekli işlemlerin yapılması için söz konusu şahsın tek başına işlem yapmasına muvafakat ettiğimizi beyan ederiz.
4. Bu feragat kapsamında, işyerinin işletilmesinden kaynaklı olarak sözleşme tarihinden sonra doğacak tüm hukuki, mali ve cezai yükümlülüklerin münhasıran devralan mirasçıya ait olacağını kabul ederiz.
İşbu sözleşme, tarafların hür iradeleriyle noterlik kanalıyla resmiyete dökülmek üzere imza altına alınmıştır. .../.../2026
Mirasçılık Haklarından Feragat Eden
Ad-Soyad
İmza
Mirastan Feragat Sözleşmesi Yazılırken Dikkat Edilmesi Gerekenler
Mirastan feragat işlemleri, mirasçıların gelecekteki en önemli hak sahipliklerini ortadan kaldırdığı için son derece hassas takip edilmelidir. Hazırlık ve imza sürecinde şu hususlara dikkat edilmelidir:
- Noter Şartı (Şekil Geçerliliği): Yukarıda da vurgulandığı üzere, mirastan feragat sözleşmesinin geçerli olabilmesi için mutlaka Noterde resmi şekilde (iki tanıklı resmi senet formatında) düzenlenmesi gerekir. Evde kendi aranızda yazıp imzaladığınız bir feragatname geçersizdir ve ileride mirasçıların dava açarak pay talep etmesine engel olamaz.
- Feragat Türünün Netleştirilmesi: Sözleşmede feragatin ivazlı (bir bedel karşılığı) mı yoksa ivazsız (bedelsiz) mi olduğu açıkça belirtilmelidir. Eğer ivazlı ise, alınan bedelin (nakit para, gayrimenkul vb.) miktarı ve cinsi sözleşmeye açıkça yazılmalıdır.
- Altsoya Etkisi: TMK m. 528/3 uyarınca, mirastan feragat sözleşmesi ivazlı (bedelli) yapılmışsa, aksi sözleşmede kararlaştırılmadıkça feragat edenin altsoyu da (çocukları ve torunları) mirasçılık hakkını kaybeder. Eğer feragatin çocuklarınızı etkilemesini istemiyorsanız, sözleşmeye "İşbu feragat yalnızca feragat edeni bağlamakta olup altsoyunun mirasçılık haklarını etkilemeyecektir." şeklinde özel bir madde eklenmelidir. İvazsız (bedelsiz) feragatte ise feragat altsoyu etkilemez.
- Temsilci Yetkisi: Eğer sözleşme bir avukat veya temsilci aracılığıyla imzalanacaksa, vekaletnamede "mirastan feragat sözleşmesi yapmaya" ilişkin özel bir yetkinin bulunması şarttır. Genel yetkili vekaletnamelerle bu işlem gerçekleştirilemez.
Sonuç
Mirastan feragat sözleşmesi, aile içi mal paylaşım dengelerini doğrudan belirleyen ve usul kurallarına son derece sıkı bağlı olan bir tasarruftur. Sözleşmede yapılacak tek bir kelime hatası veya şekil eksikliği, yıllar sonra mirasbırakan vefat ettiğinde sözleşmenin geçersiz sayılmasına ve büyük hak kayıplarına, aile içi uyuşmazlıklara yol açabilir.
Gerek sözleşmenin noterlikte doğru maddelerle kurgulanması gerekse gelecekteki hakların güvence altına alınabilmesi adına sürecin en başından itibaren uzman bir miras hukuku avukatı ile yürütülmesi önemle tavsiye edilmektedir.
Yazar: Demirci Hukuk Ekibi
Tüm Yayınlar