Kesinleşmiş bir mahkûmiyet hükmü nedeniyle kişinin Anayasa, Devlet Memurları Kanunu veya özel kanunlar gereğince kaybettiği hak yoksunluklarının (memuriyet, milletvekilliği, ehliyet, ruhsat, seçme ve…
Kesinleşmiş bir mahkûmiyet hükmü nedeniyle kişinin Anayasa, Devlet Memurları Kanunu veya özel kanunlar gereğince kaybettiği hak yoksunluklarının (memuriyet, milletvekilliği, ehliyet, ruhsat, seçme ve seçilme hakkı vb.) kaldırılmasını sağlayan hukuki kuruma Memnu Hakların İadesi (Yasaklanmış Hakların Geri Verilmesi) denir.
Bu rehberde; memnu hakların iadesi şartları, başvuru süreleri, görevli ve yetkili mahkeme ile kullanabileceğiniz güncel memnu hakların iadesi dilekçesi örnekleri yer almaktadır.
Memnu Hakların İadesi Şartları ve Usulü (5352 sayılı Adli Sicil Kanunu m. 13/A)
Memnu hakların iadesi kararı alınabilmesi için Adli Sicil Kanunu m. 13/A uyarınca şu üç temel şartın birlikte gerçekleşmesi gerekir:
- Cezanın İnfaz Edilmiş Olması: Hükmedilen cezanın tamamen infaz edilmiş (çekilmiş, ödenmiş veya zamanaşımına uğramış) olması şarttır.
- 3 Yıllık Bekleme Süresi: Cezanın infaz edildiği tarihten itibaren 3 yıllık sürenin geçmiş olması gerekir.
- İyi Halli Geçirilmiş Olması: Kişinin cezanın infazından sonraki 3 yıllık bekleme süresi boyunca yeni bir suç işlememiş ve iyi halli bir yaşam sürmüş olması şarttır.
Görevli ve Yetkili Mahkeme Neresidir?
Memnu hakların iadesi talebinde görevli ve yetkili mahkeme iki şekilde belirlenebilir (Adli Sicil Kanunu m. 13/A-3):
- Mahkûmiyet Kararını Veren Mahkeme: Mahkûmiyet hükmünü kuran ilk derece ceza mahkemesi (Asliye Ceza veya Ağır Ceza Mahkemesi).
- İkametgah Yeri Mahkemesi: Hükümlünün halen ikamet ettiği yerdeki aynı dereceli ceza mahkemesi.
Memnu Hakların İadesi Dilekçesi Örnekleri
ÖRNEK 1: Genel Kullanım İçin Memnu Hakların İadesi Dilekçesi
DOSYA NO: ……… / ……… Esas - ……… / ……… Karar
(İkametgah mahkemesine veriliyorsa dosya numarası boş bırakılır)
…… CEZA MAHKEMESİ’NE
TALEP EDEN: Adı-Soyadı, T.C. Kimlik No, Adres
VEKİLİ: Av. Adı-Soyadı, Baro Sicil No, Adres, UETS No
(Avukatınız varsa doldurunuz)
KONU: 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu’nun 13/A maddesi uyarınca Memnu Hakların İadesi (Yasaklanmış Hakların Geri Verilmesi) kararı verilmesi talebidir.
AÇIKLAMALAR:
- Şahsım/Müvekkil hakkında …… Mahkemesi'nin …/…/20… tarihli, …/… Esas ve …/… Karar sayılı ilamı ile verilen ceza tamamen infaz edilmiş ve infaz evrakı dilekçemiz ekinde sunulmuştur.
- 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu’nun 13/A maddesi uyarınca; cezanın infaz edildiği tarihten itibaren aranan 3 yıllık yasal bekleme süresi fazlasıyla dolmuştur.
- Şahsım/Müvekkil, cezanın infazından bu yana geçen süre zarfında hiçbir suça karışmamış, iyi halli bir yaşam sürdürmüştür.
- Özel kanunlar ve mevzuattan kaynaklanan hak yoksunluklarının giderilmesi, adli sicil ve arşiv kayıtlarının silinme sürecinin tamamlanabilmesi adına Sayın Mahkemenizden memnu hakların iadesine karar verilmesini talep etme zorunluluğu doğmuştur.
HUKUKİ NEDENLER: 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu m. 13/A, 5237 sayılı TCK ve ilgili sair mevzuat.
HUKUKİ DELİLLER: Adli sicil/arşiv kaydı, mahkûmiyet ilamı, yerine getirme (infaz) fişi, nüfus kayıt örneği ve her türlü yasal delil.
NETİCE-İ TALEP: Açıklanan gerekçelerle;
- Şahsımın/Müvekkilin durumunun 5352 sayılı Kanun m. 13/A uyarınca değerlendirilerek MEMNU HAKLARIN İADESİNE (Yasaklanmış Hakların Geri Verilmesine),
- Verilecek kararın Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü'ne bildirilmesine karar verilmesini saygılarımla arz ve talep ederim. (Tarih: …/…/20…)
Talep Eden / Vekili
(İmza)
ÖRNEK 2: İkametgah Yeri Mahkemesine Verilecek Memnu Hakların İadesi Dilekçesi
…… CEZA MAHKEMESİ’NE
(İkametgah Yeri Mahkemesi)
TALEP EDEN: Adı-Soyadı, T.C. Kimlik No, Adres
VEKİLİ: Av. Adı-Soyadı, Baro Sicil No, Adres
KONU: İkametgah yeri mahkemesi sıfatıyla yasaklanmış hakların geri verilmesi talebidir.
AÇIKLAMALAR:
- Müvekkil/Şahsım, ……… Ceza Mahkemesi’nin ……/…… K. sayılı ilamı ile mahkûm olmuş, söz konusu ceza …/…/20… tarihinde tamamen infaz edilmiştir.
- Müvekkil/Şahsım halen Sayın Mahkemenizin yargı çevresinde (…… adresinde) ikamet etmektedir.
- İnfaz tarihinden bu yana 3 yıldan fazla süre geçmiş olup bu süreçte herhangi bir suç işlenmemiştir. Kanuni şartlar oluştuğundan memnu hakların iadesi kararı verilmesini talep ederiz.
NETİCE-İ TALEP: Yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı tesis edilerek durumun adli sicil kayıtlarına işlenmesine karar verilmesini arz ve talep ederim. (Tarih: …/…/20…)
Talep Eden / Vekili
(İmza)
Dilekçe Sunulurken Dikkat Edilmesi Gereken Hukuki Noktalar
- Yerine Getirme Fişi (İnfaz Evrakı) Eklenmelidir: 3 yıllık sürenin başladığı tarihi kanıtlamak için infazın tamamlandığını gösteren kapatma evrakı mutlaka dilekçeye eklenmelidir.
- Adli Sicil Kaydı Eklenmelidir: Bekleme süresi boyunca yeni bir suç işlenmediğini belgelemek adına güncel e-Devlet adli sicil dökümü başvuruya konulmalıdır.
- Arşiv Kaydının Silinmesindeki Rolü: Memuriyete engel katalog suçlardan verilen cezaların arşiv kaydından tamamen silinebilmesi (15 yıl sonunda) için öncelikle Memnu Hakların İadesi Kararı alınması zorunludur.
Sıkça Sorulan Sorular
Memnu hakların iadesi kararı ne kadar sürede çıkar?
Mahkemenin iş yüküne ve dosyanın arşivden getirilme süresine bağlı olarak başvuru ortalama 1 ila 3 ay içerisinde sonuçlandırılır.
Memnu hakların iadesi başvurusu harca tabi midir?
Ceza mahkemeleri nezdinde yürütülen memnu hakların iadesi başvurularında dava harcı ödenmez; yalnızca tebligat ve posta giderleri için cüzi bir miktar gider avansı yatırılır.
Adli para cezalarında memnu hakların iadesi istenir mi?
Evet. Adli para cezasının tamamen ödendiği tarihten itibaren 3 yıl geçmesi ve iyi halli olunması şartıyla adli para cezaları için de memnu hakların iadesi talep edilebilir.
Hukuki Desteğin Önemi
Memnu hakların iadesi, kişinin mesleki ve sosyal hayata yeniden tam statüyle dönebilmesini sağlayan kritik bir adımdır. İnfaz tarihlerinin yanlış hesaplanması veya usul eksiklikleri nedeniyle başvurunun reddedilmemesi adına uzman bir avukat ile çalışılması tavsiye edilir.
Yazar: Demirci Hukuk Ekibi
Tüm Yayınlar