Kişilerin Huzur ve Sükununu Bozma Suçu ve Cezası (TCK m. 123)

Bireylerin psikolojik bütünlüğü, yaşam kalitesi ve günlük huzuru, hukuk sistemimiz bünyesinde koruma altına alınan temel kişisel değerlerdendir. Türk Ceza Kanunu’nun "Kişilere Karşı Suçlar" ve…

Bireylerin psikolojik bütünlüğü, yaşam kalitesi ve günlük huzuru, hukuk sistemimiz bünyesinde koruma altına alınan temel kişisel değerlerdendir. Türk Ceza Kanunu’nun "Kişilere Karşı Suçlar" ve "Hürriyete Karşı Suçlar" başlıkları altında düzenlenen kişilerin huzur ve sükununu bozma suçu (TCK m. 123); bireylerin ısrarlı davranışlarla rahatsız edilmesini, ruhsal dengelerinin bozulmasını ve hürriyetlerinin engellenmesini yaptırıma bağlar.

Kişilerin Huzur ve Sükununu Bozma Suçu Nedir?

Kişilerin huzur ve sükununu bozma suçu; mağdurun psikolojik sükunetini altüst etmek amacıyla ısrarlı bir şekilde telefon edilmesi, gürültü yapılması veya hukuka aykırı başka bir eylemde bulunulmasıyla oluşan bir ceza hukuku konusudur.

Türk Ceza Kanunu’nun 123. maddesindeki yasal düzenleme şu şekildedir:

"Sırf huzur ve sükûnunu bozmak maksadıyla bir kimseye ısrarla; telefon edilmesi, gürültü yapılması ya da aynı maksatla hukuka aykırı başka bir davranışta bulunulması halinde, mağdurun şikâyeti üzerine faile üç aydan bir yıla kadar hapis cezası verilir." (TCK m. 123)

Suçun Oluşum Koşulları ve Maddi Unsurları

Kişilerin huzur ve sükununu bozma suçunun gerçekleşebilmesi için kanunda aranan iki ana unsurun (Özel Saik + Israr Unsuru) bir arada bulunması şarttır:

1. ÖZEL SAİK 2. ISRAR UNSURU 3. SEÇİMLİK HAREKET

Sırf Mağdurun Huzur Eylemin Tekrarlanması • Israrlı Telefon Etme

ve Sükununu Bozmak ve Süreç İçi Kararlılık • Israrlı Gürültü Yapma

Amacıyla Hareket Etme Göstermesi • Hukuka Aykırı Eylem

1. Özel Saik (Sırf Huzur Bozma Maksadı)

Failin eylemi gerçekleştirirken tek amacı mağduru rahatsız etmek, huzursuz kılmak olmalıdır. Örneğin; komşuluk ilişkisinden kaynaklı zorunlu bir tamirat gürültüsü veya haklı bir borç alacağını sormak için yapılan makul sayıdaki aramalar bu kastı taşımadığından suçu oluşturmaz.

2. Israr Unsuru

Eylemin tekil veya anlık olmaması, bir süreç içerisinde devamlılık arz etmesi gerekir. Israrın oluşması için gereken arama veya eylem sayısı kanunda gösterilmemiş olup somut olayın özelliklerine göre hakim tarafından değerlendirilir.

Emsal Yargıtay Kararı: Mağdurun telefonunu 14 kez arayıp bir saniye çaldırıp kapatmak ısrar unsurunu ve huzur bozma kastını net olarak ortaya koyar (Yargıtay 4. CD., E. 2009/10573, K. 2011/8147).

3. Seçimlik Hareketler

• Israrlı Telefon Etme: Sabit, mobil, ankesörlü veya WhatsApp, Instagram, X (Twitter) gibi uygulamalar üzerinden cevapsız aramalar yapmak, boş mesajlar göndermek veya arayıp sessiz kalmak.
• Israrlı Gürültü Yapma: Sırf komşuyu rahatsız etmek amacıyla gece geç saatlerde müzik açmak, araçla sürekli patinaj çekip egzoz gürültüsü çıkarmak (Yargıtay 4. CD., E. 2021/5987, K. 2023/16280).
• Hukuka Aykırı Diğer Eylemler: Kişinin evinin kapısını sürekli çalmak, penceresine madde fırlatmak, ışık tutarak görüş alanını kapatmak veya sürekli takip hissi yaratmak.

Diğer Suçlarla Karşılaştırılması ve İçtima

Suç Tipi

TCK Maddesi

Temel Ayrım / Farklılık

Israrlı Takip Suçu

TCK m. 123/A

Eylemin mağdurda ciddi bir korku, endişe veya yaşam düzenini değiştirme boyutuna ulaşması. (Israrlı takip, TCK 123'ün nitelikli halidir.)

Cinsel Taciz Suçu

TCK m. 105

Telefon veya mesaj içeriğinin cinsel amaç ve söylemler içermesi.

Hakaret / Tehdit

TCK m. 125 / 106

Aramalarda veya mesajlarda sövme, aşağılama, tehdit veya şantaj cümlelerinin kullanılması.

Fikri İçtima Kuralı: Israrlı aramalar esnasında mağdura aynı zamanda hakaret veya tehdit edilmişse ya da cinsel tacizde bulunulmuşsa, TCK m. 44 (fikri içtima) uyarınca faile en ağır cezayı gerektiren suçtan ceza verilir.

Kişilerin Huzur ve Sükununu Bozma Suçunun Cezası (TCK m. 123)

Suçun temel halini işleyen fail hakkında:

• 3 aydan 1 yıla kadar hapis cezası verilir.

Hakim, ceza miktarını belirlerken eylemin süresini, arama veya gürültünün sıklığını ve mağdur üzerinde yarattığı rahatsızlığın boyutunu dikkate alır.

Soruşturma Usulü, Şikayet ve Uzlaşma

SORUŞTURMA SÜRECİ

Şikayet Şartı Uzlaşma Aşaması Delillerin İfade ve Sorgu İddianame Veya

(6 Ay Süre Limiti) (Zorunlu) Toplanması (Şüpheli Hakları) KYOK Kararı

• Şikayet Şartı: TCK m. 123 şikayete tabidir. Mağdur, fiili ve faili öğrendiği tarihten itibaren 6 ay içinde şikayetçi olmalıdır. Şikayetten vazgeçilirse dosya düşer.
• Uzlaşma Kapsamındadır: Bu suç, Ceza Muhakemesi Kanunu uyarınca uzlaşmaya tabi suçlardandır. Yargılamaya geçilmeden önce taraflara uzlaştırmacı teklif edilir.
• Zamanaşımı: Suç için öngörülen dava zamanaşımı süresi 8 yıl, ceza zamanaşımı süresi ise 10 yıldır.

Koruma Tedbirleri (Tutuklama Yasağı)

• Tutuklama Yasağı (CMK m. 100/4): Üst sınırı 1 yıl hapis cezası olduğu için bu suç bakımından şüpheli veya sanık hakkında tutuklama kararı verilemez.
• Gözaltı ve Adli Kontrol: İstisnai şartlarda en fazla 24 saat gözaltı kararı verilebilir. Koşulları varsa adli kontrol (yurt dışı çıkış yasağı vb.) uygulanabilir.

Muhtemel Yargılama Sonuçları ve Yaptırımlar

Yargılama makamı olan Asliye Ceza Mahkemesi veya Basit Yargılama Usulü kapsamında verilen kararlar:

• Davanın Düşmesi (Uzlaşma veya Vazgeçme): Tarafların uzlaşması veya mağdurun şikayetini geri çekmesi halinde.
• Beraat: "Sırf huzur bozma kastı" ile hareket edilmediğinin veya eylemin "ısrar" boyutuna ulaşmadığının anlaşılması durumunda.
• Adli Para Cezasına Çevirme: Verilen hapis cezası adli para cezasına çevrilebilir.
• HAGB ve Erteleme: Sanığın sabıkasız olması durumunda Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) veya Cezanın Ertelenmesi kararı uygulanabilir.

Etkili Savunma Stratejileri

Kişilerin huzur ve sükununu bozma davalarında sıklıkla öne sürülen hukuki savunma argümanları:

• Aramaların veya iletişimin meşru bir nedene (borç ilişkisi, ticari görüşme, çocukların durumu vb.) dayandığı, "sırf huzur bozma" kastının bulunmadığı,
• Eylemin tekil veya aralıklı olduğu, süreklilik ve "ısrar" unsuru taşımadığı,
• Aleyhe sunulan Arayan Numarayı Gösterme (HTS) kayıtları veya mesaj ekran görüntülerinin hukuka aykırı elde edildiği veya manipüle edildiği iddiası,
• Mağdur ile uzlaşma iradesinin ortaya konulması.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Yanlışlıkla aramak veya tek bir mesaj atmak bu suçu oluşturur mu?

Hayır. Suçun oluşması için eylemin ısrarlı (tekrarlayan) olması ve sırf karşı tarafı rahatsız etme amacıyla yapılması şarttır. Tekil aramalar bu suçu oluşturmaz.

Komşunun yüksek sesle müzik dinlemesi bu suç kapsamına girer mi?

Eğer komşu sırf sizi rahatsız etmek amacıyla ve uyarılara rağmen ısrarla yüksek sesle müzik dinliyorsa TCK m. 123 oluşur. Ancak genel kutlama veya anlık gürültüler Kabahatler Kanunu kapsamındadır.

Sonuç ve Hukuki Danışmanlık

Kişilerin huzur ve sükununu bozma suçu; kast ve ısrar unsurlarının tespiti, HTS kayıtlarının incelenmesi ve uzlaşma prosedürleri bakımından teknik detaylar barındırır. Hak kayıplarının önlenmesi ve sürecin lehe sonuçlanması adına alanında uzman bir ceza avukatı ile çalışılması önerilir.