Kira tespit davası, özellikle uzun süreli kira sözleşmelerinde (5 yılı dolduran ilişkilerde) kira bedelinin güncel piyasa rayiçlerinin çok altında kalması durumunda açılan yasal bir davadır. Bu…
Kira tespit davası, özellikle uzun süreli kira sözleşmelerinde (5 yılı dolduran ilişkilerde) kira bedelinin güncel piyasa rayiçlerinin çok altında kalması durumunda açılan yasal bir davadır. Bu davanın temel amacı, taraflar arasındaki ekonomik dengenin hakkaniyete uygun olarak yeniden kurulmasını sağlamaktır.
Kira tespit davasının usul kuralları, hak düşürücü süreleri ve dilekçe yazım tekniği son derece sıkı kurallara bağlıdır. Davanın başarıyla sonuçlanması ve belirlenecek yeni kiranın yeni dönem başlangıcından itibaren geriye dönük olarak uygulanabilmesi için dilekçenin hukuki argümanlarla, emsallerle ve istatistiklerle desteklenerek hazırlanması gerekir.
Kira Tespit Davası Dilekçe Örneği (Taslak Metin)
Hukuki Uyarı: Aşağıdaki dilekçe, Sulh Hukuk Mahkemesine sunulmak üzere hazırlanmış profesyonel bir taslaktır. Dilekçede yer alan emsal bedeller, enflasyon oranları ve taşınmazın özellikleri somut olayın gerçeklerine göre doldurulmalıdır. İstenen yeni kira bedeli sonradan (ıslah yoluyla dahi) artırılamayacağından, talep edilecek rakamın dava başında doğru tespit edilmesi şarttır.
Plaintext
(...) NÖBETÇİ SULH HUKUK MAHKEMESİNE
DAVACI (KİRAYA VEREN): [Ev Sahibinin Adı Soyadı] - T.C. Kimlik No: [...]
Adres: [Ev Sahibinin Resmi Tebligat Adresi]
VEKİLİ: Av. [Avukatın Adı Soyadı] - Sicil No: [...]
Adres: [Avukatın Tebligat Adresi]
DAVALI (KİRACI): [Kiracının Adı Soyadı] - T.C. Kimlik No: [...]
Adres: [Kiralanan Taşınmazın/Evin Açık Adresi]
KONU: Davalı kiracının kiracı olarak kullanmakta olduğu taşınmazın aylık kira bedelinin, yeni kira döneminin başlangıcı olan [Yeni Dönem Başlangıç Tarihi] tarihinden itibaren geçerli olmak üzere net [Talep Edilen Yeni Kira Bedeli] TL olarak TESPİTİ ve belirlenecek yeni bedel ile mevcut bedel arasındaki farkın geriye dönük olarak tahsili talebidir.
DAVA DEĞERİ: [Talep Edilen Yeni Kira - Eski Kira Arasındaki Yıllık Fark Tutarı] TL
(Örn: Talep edilen 30.000 TL - Ödenen 10.000 TL = 20.000 TL x 12 ay = 240.000 TL)
AÇIKLAMALAR:
1. Davalı kiracı, müvekkile ait olan "[Kiralanan Evin Açık Adresi]" adresindeki taşınmazda [Sözleşme Başlangıç Tarihi] başlangıç tarihli kira sözleşmesi uyarınca kiracı olarak ikamet etmektedir (Ek-1: Kira Sözleşmesi). Taşınmazın mevcut aylık kira bedeli [Ödenen Eski Kira Bedeli] TL'dir.
2. Taraflar arasındaki kira ilişkisi fiilen 5 yıllık yasal süreyi doldurmuş olup, [Yeni Dönem Başlangıç Tarihi] tarihi itibarıyla yeni kira yılına (6. Kira Yılına) girilecektir. Türk Borçlar Kanunu’nun 344. maddesinin 3. fıkrası uyarınca, 5 yılı dolan kira ilişkilerinde kira bedelinin hakim tarafından emsal rayiçlere ve hakkaniyete göre sınır olmaksızın belirlenmesi yasal bir haktır.
3. Davalının ödemekte olduğu mevcut kira bedeli, taşınmazın bulunduğu bölgenin sosyo-ekonomik gelişimi, fahiş enflasyon oranları, paranın satın alma gücünün düşmesi ve çevredeki emsal konutların kira değerleri karşısında son derece komik ve sembolik bir düzeyde kalmıştır. Taşınmazın bulunduğu muhitteki benzer nitelikteki konutların güncel kira bedelleri [Emsal Kira Aralığı, Örn: 25.000 TL - 35.000 TL] arasında değişmektedir (Ek-2: Emsal Kira İlanları ve Rayiç Bilgileri).
4. Yeni dönem kira bedelinin güncel emsallere göre artırılması için davalı kiracıya yeni dönemin başlamasından en az 30 gün önce, [İhtarname Tebliğ Tarihi] tarihinde tebliğ edilmek üzere [Noter Adı] Noterliği'nin [Tarih/Yevmiye No] yevmiye numaralı ihtarnamesi gönderilmiştir (Ek-3: İhtarname ve Tebliğ Şerhi). Bu doğrultuda mahkemenizce tespit edilecek yeni kiranın, yeni dönemin başlangıcından itibaren geriye dönük olarak uygulanması yasal hakkımızdır.
5. Açıklanan nedenlerle, davalının ödemekte olduğu kiranın güncel piyasa koşullarına uyarlanması ve aylık kira bedelinin [Yeni Dönem Başlangıç Tarihi] tarihinden itibaren geçerli olmak üzere net [Talep Edilen Yeni Kira Bedeli] TL olarak tespit edilmesini talep etme zorunluluğumuz doğmuştur.
HUKUKİ DELİLLER: Kira sözleşmesi, [Noter Adı] Noterliği'nin ihtarnamesi ve tebliğ şerhi, emsal kira sözleşmeleri ve ilanları, bilirkişi incelemesi, keşif, tanık beyanları ve her türlü yasal delil.
HUKUKİ SEBEPLER: TBK m. 344 ve devamı hükümleri, HMK ve ilgili mevzuat.
SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda açıklanan ve mahkemenizce re'sen göz önünde bulundurulacak nedenlerle;
1. Davamızın KABULÜ ile davalının kiracı olarak oturduğu taşınmazın aylık kira bedelinin, yeni dönem başlangıcı olan [Yeni Dönem Başlangıç Tarihi] tarihinden itibaren geçerli olmak üzere aylık net [Talep Edilen Yeni Kira Bedeli] TL olarak TESPİTİNE,
2. Mahkemenizce belirlenecek yeni kira bedeli ile davalının ödediği mevcut bedel arasındaki farkın, yeni dönem başlangıcından itibaren GERİYE DÖNÜK olarak davalıdan tahsiline,
3. Yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini saygılarımla talep ederim.
Davacı (Kiraya Veren) / Vekili
[İmza]
Kira Tespit Davası Dilekçesinde Dikkat Edilmesi Gereken Yasal Hususlar
1. Beş (5) Yıllık Süre Şartı
Kira tespit davasının açılabilmesi için kira sözleşmesinin imzalandığı tarihten itibaren fiilen 5 yılın dolmuş olması ve 6. kira yılına girilmiş olması zorunludur. 5 yılı doldurmayan sözleşmelerde yasal sınır olan TÜFE dışında artış talep edilemez.
2. Geriye Dönük Fark Talebi ve 30 Gün Kuralı
Mahkemenin belirleyeceği yeni kiranın, yeni kira yılının en başından itibaren geriye dönük olarak uygulanabilmesi ve aradaki farkların kiracıdan tahsil edilebilmesi için şu yasal takvime uyulmalıdır:
Kira Sözleşmesinin Durumu
Geriye Dönük Uygulanma Şartı
Sözleşmede Kira Artış Oranı Belirlenmişse
Dava yeni dönem içinde ne zaman açılırsa açılsın, belirlenen yeni kira bedeli yeni dönemin başından itibaren geriye dönük olarak geçerli olur.
Sözleşmede Kira Artış Oranı Belirlenmemişse
Yeni kiranın yeni dönemin başından itibaren geriye dönük uygulanabilmesi için; yeni dönemin başlamasından en az 30 gün önce kiracıya noter kanalıyla ihtar çekilmiş olmalı veya davanın kendisi bu 30 günlük süre sınırından önce açılmış olmalıdır. Bu şart sağlanmazsa yeni kira ancak bir sonraki kira yılından itibaren geçerli olur.
Davanın Aşamaları ve Yargılama Esasları
- Zorunlu Arabuluculuk Başvurusu: Kira uyuşmazlıklarında doğrudan dava açılamaz. Dilekçe verilmeden önce adliyelerdeki Arabuluculuk Bürosuna başvurulması zorunlu dava şartıdır.
- Görevli ve Yetkili Mahkeme: Dava, taşınmazın bulunduğu yerdeki Sulh Hukuk Mahkemesinde açılmalıdır.
- Bilirkişi ve Keşif Aşaması: Mahkeme, taşınmazın bulunduğu adrese giderek keşif yapar. Atanan bilirkişiler taşınmazın durumunu, konumunu ve bölgedeki emsal rayiçleri inceleyerek bir rapor hazırlar.
- Hakkaniyet İndirimi: Hakim, bilirkişi raporunda belirlenen güncel piyasa rayicinden, kiracının eski kiracı olması sebebiyle yüzde 10 ila yüzde 20 oranında "eski kiracı hakkaniyet indirimi" uygulayarak nihai kira bedeline hükmeder.
Sonuç
Kira tespit davası dilekçesi, alelade bir alacak talebi olmayıp emsal rayiçlerin, ihtarname tebliğ tarihlerinin ve enflasyon verilerinin doğru formüle edilmesini gerektiren teknik bir belgedir. Dilekçede talep edilen kira bedeli dava süresince artırılamayacağından, talep sınırının eksik yazılması mülk sahibinin yıllarca düşük gelir elde etmesine yol açar.
Kira tespit davanızı en hızlı şekilde açmak, usulüne uygun ihtarname ve dava dilekçesi hazırlamak ve hakkaniyet haklarınızı korumak için alanında uzman bir gayrimenkul ve kira hukuku avukatından profesyonel hukuki destek almanız önemle tavsiye edilir.
Yazar: Demirci Hukuk Ekibi
Tüm Yayınlar