Karşılıksız Çek Şikayet Dilekçesi Rehberi ve Örnekleri (5941 s. K. m. 5)

Kambiyo senetleri arasında yer alan çekin kanuni ibraz süresi içinde muhatap bankaya sunulması ve hesabında karşılığının bulunmaması durumunda, çek hesabı sahibi veya ilgili şirket yetkilileri…

Kambiyo senetleri arasında yer alan çekin kanuni ibraz süresi içinde muhatap bankaya sunulması ve hesabında karşılığının bulunmaması durumunda, çek hesabı sahibi veya ilgili şirket yetkilileri hakkında adli yaptırımlar gündeme gelir. 5941 sayılı Çek Kanunu’nun 5. maddesi uyarınca düzenlenen karşılıksız çek suçu, adli para cezası ve koruma tedbiri olarak çek düzenleme ile çek hesabı açma yasağı içerir.

Bu ceza yargılamasının başlatılabilmesi için hamilin yetkili İcra Ceza Mahkemesi'ne şikayet dilekçesi vermesi zorunludur.

1. İcra Takibi Başlatılmış Çekler İçin Şikayet Dilekçesi Örneği

(Çek aslı icra dairesi kasasında olan uyuşmazlıklarda kullanılacak standart dilekçe taslağıdır.)

[Şehir Adı] NÖBETÇİ İCRA CEZA MAHKEMESİNE

ŞİKAYET EDEN (MÜŞTEKİ): [Ad Soyad / Şirket Unvanı, T.C. / VK No, Adres]

VEKİLİ: [Av. Ad Soyad, Baro Sicil No, Adres, UETS Adresi] (Var ise)

SANIK (ŞÜPHELİ): [Ad Soyad, T.C. Kimlik No, Adres] (Tüzel kişilerde suç tarihindeki yetkili/mali sorumlu)

SUÇ: Karşılıksız Çek Düzenlenmesine Sebebiyet Verme (5941 s. K. m. 5)

SUÇ TARİHİ: [Çekin Bankaya İbraz Edilip "Karşılıksızdır" Şerhi Alındığı Tarih]

KONU: Sanığın karşılıksız çek düzenleme suçundan 5941 sayılı Kanun m. 5 uyarınca cezalandırılması ve hakkında çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağına karar verilmesi talebidir.

AÇIKLAMALAR:

• Müsteşki/Müvekkil şirket, ticari ilişkiden kaynaklı alacağına karşılık sanık/sanık şirkete ait aşağıda bilgileri yazılı çeki hamil sıfatıyla devralmıştır:
• Muhatap Banka ve Şubesi: [Banka ve Şube Adı]
• Keşide Tarihi ve Bedeli: [Tarih] - [Tutar] TL
• Çek Seri No ve Hesap No: [Çek Seri No / Hesap No]
• Suça konu çek, kanuni ibraz süresi içerisinde [İbraz Tarihi] tarihinde muhatap bankaya sunulmuş; ancak çek hesabında karşılığının bulunmaması nedeniyle çekin arkasına "karşılıksızdır" işlemi yapılmıştır.
• Çek bedelinin tahsili amacıyla [İcra Dairesi Adı] Müdürlüğü’nün [Esas No] sayılı dosyası ile kambiyo takibi başlatılmış olup, çek aslı icra dairesi kasasındadır. Gerekli görülmesi halinde icra dosyasından celp edilebilir.
• Çekin karşılıksız çıktığının öğrenildiği tarihten itibaren 3 aylık hak düşürücü süre içinde sanığın cezalandırılması için mahkemenize başvuru zorunluluğu doğmuştur.

HUKUKİ SEBEPLER: 5941 s. Çek Kanunu m. 5, İİK, CMK ve ilgili mevzuat.

DELİLLER: [İcra Dairesi Esas No] İcra Dosyası, Karşılıksız Şerhli Çek Fotokopisi, Banka Kayıtları, Bilirkişi İncelemesi.

NETİCE-İ TALEP: Açıklanan nedenlerle;

• Sanığın 5941 sayılı Çek Kanunu’nun 5. maddesi uyarınca ADLİ PARA CEZASI İLE CEZALANDIRILMASINA,
• Sanık hakkında koruma tedbiri ve ceza olarak ÇEK DÜZENLEME VE ÇEK HESABI AÇMA YASAĞINA karar verilmesine,
• Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin sanığa yükletilmesine karar verilmesini arz ve talep ederim. [Tarih]

Müşteki Vekili

[Ad Soyad / İmza]

2. Doğrudan Mahkemeye Sunulan Çekler İçin Şikayet Dilekçesi Örneği

(İcra takibi başlatılmadan veya çek aslı dilekçe ekinde sunularak açılacak davalar için dilekçe taslağıdır.)

[Şehir Adı] NÖBETÇİ İCRA CEZA MAHKEMESİNE

ŞİKAYET EDEN (MÜŞTEKİ): [Ad Soyad, T.C. Kimlik No, Adres]

VEKİLİ: [Av. Ad Soyad, Adres] (Var ise)

SANIK: [Ad Soyad, T.C. Kimlik No, Adres]

SUÇ: 5941 Sayılı Kanuna Aykırılık (Karşılıksız Çek Keşide Etmek)

SUÇ TARİHİ: [İbraz Tarihi]

AÇIKLAMALAR:

• Sanık tarafından keşide edilerek tarafıma teslim edilen [Banka Adı] [Şube Adı] Şubesi’ne ait [Keşide Tarihi] tarihli, [Çek Seri No] numaralı ve [Tutar] TL bedelli çek, [İbraz Tarihi] tarihinde muhatap bankaya ibraz edilmiştir.
• Yapılan ibraz neticesinde çek hesabında karşılık bulunmadığı tespit edilmiş ve çekin arkasına karşılıksızdır şerhi işlenmiştir. Çek aslı dilekçemiz ekinde sunulmaktadır (Ek-1).
• Sanık, kanuni zorunluluğuna rağmen çek karşılığını banka hesabında bulundurmayarak suça sebebiyet vermiştir. Yasal 3 aylık şikayet süresi içinde sanığın cezalandırılması talep olunur.

HUKUKİ DELİLLER: Suça Konu Çek Aslı / Onaylı Örneği, Banka İbraz Kayıtları.

NETİCE-İ TALEP: Sanığın 5941 sayılı Çek Kanunu m. 5 gereğince cezalandırılmasına ve hakkında çek düzenleme yasağı konulmasına karar verilmesini arz ve talep ederim. [Tarih]

Müşteki Vekili

[Ad Soyad / İmza]

Karşılıksız Çek Şikayetinde Usul Kuralları ve Kritik Noktalar

Karşılıksız çek şikayetinde hak kaybına uğramamak adına şu kurallara dikkat edilmelidir:

1. Hak Düşürücü Şikayet Süresi (3 Ay / 1 Yıl)

Karşılıksız çek şikayeti, çekin arkasına "karşılıksızdır" işleminin yapıldığı tarihten itibaren 3 AY içinde ve her halde fiilin işlendiği tarihten itibaren 1 YIL içinde yapılmalıdır (İİK m. 347 atfıyla). Sürelerin kaçırılması halinde şikayet hakkı düşer.

2. Görevli ve Yetkili Mahkeme Tespiti

• Görevli Mahkeme: İcra Ceza Mahkemesi'dir.
• Yetkili Mahkeme: Şikayetçi alternatif olarak şu yer mahkemelerinde dava açabilir:
• Çekin tahsil için bankaya ibraz edildiği yer mahkemesi,
• Çek hesabının açıldığı banka şubesinin bulunduğu yer mahkemesi,
• Sanığın yerleşim yeri mahkemesi,
• Müştekinin yerleşim yeri mahkemesi.

3. Şirket Çeklerinde Sanık Sıfatı (Sorumlu Tespiti)

Çek hesabı bir şirkete (tüzel kişiye) aitse, ceza şirket tüzel kişiliğine verilemez. Suç tarihinde şirketin mali işlerini yürütmekle görevlendirilen yönetim kurulu üyesi, müdür veya yetkili temsilci sanık olarak gösterilmelidir.

4. Arabuluculuk Zorunluluğu Yoktur

Karşılıksız çek şikayeti doğrudan bir ceza yargılaması ve şikayet hakkı olduğundan, dava açılmadan önce zorunlu arabuluculuk şartı bulunmamaktadır.

Sık Sorulan Sorular

Karşılıksız çek cezasında ödeme yapılırsa dava düşer mi?

Evet. Yargılama aşamasında veya ceza kesinleştikten sonra çek bedeli, işleyen faizi ve takip masraflarıyla birlikte ödenirse dava düşer veya ceza tüm sonuçlarıyla ortadan kalkar.

Cezanın infazı hapse dönüşür mü?

Evet. Mahkemece verilen adli para cezası süresi içinde ödenmezse, ceza doğrudan hapis cezasına çevrilir ve kamu hizmeti veya seçenek yaptırımlara dönüştürülmeksizin infaz edilir.

Usul İşlemlerinde Uzman Desteği

Karşılıksız çek davaları; 3 aylık hak düşürücü şikayet süresinin takibi, şirketlerde suç tarihindeki yetkili organ tespiti ve İcra Ceza Mahkemesi yargılama usulleri açısından sıkı şekil şartlarına tabidir. Hatalı işlemler davanın reddine yol açabileceğinden sürecin bir ceza ve icra avukatı vasıtasıyla yürütülmesi tavsiye edilir.