İşyerinde meydana gelen kazaların ardından yasal mevzuat uyarınca düzenlenmesi zorunlu olan en kritik belge iş kazası tutanağıdır. Bu tutanak, kazanın oluş şeklini nesnel bir biçimde kayıt altına…
İşyerinde meydana gelen kazaların ardından yasal mevzuat uyarınca düzenlenmesi zorunlu olan en kritik belge iş kazası tutanağıdır. Bu tutanak, kazanın oluş şeklini nesnel bir biçimde kayıt altına alırken, ileride açılması muhtemel maddi/manevi tazminat ve ceza davalarında en önemli ispat aracı olarak kabul edilir.
Bu rehberimizde; eksiksiz ve yasal standartlara uygun bir iş kazası tutanağı şablonunu, doldurma talimatlarını ve usul hukuku açısından dikkat edilmesi gereken kritik noktaları inceledik.
İş Kazası Tutanağı Taslağı
Aşağıdaki şablon, bir iş kazasının ardından işveren, birim amiri, kazazede işçi ve tanıkların katılımıyla doldurulması gereken genel bir taslaktır. Her somut olayın teknik özelliklerine göre uyarlanmalıdır.
İŞ KAZASI TUTANAĞI
DÜZENLEME TARİHİ: …/…/…
DÜZENLEME SAATİ: …:…
DÜZENLEME YERİ: [İşyeri Unvanı, Açık Adres ve Bölüm Bilgisi]
İşbu tutanak, yukarıda belirtilen tarih ve saatte, davalı/işveren bünyesinde aşağıda açık kimlik bilgileri yer alan çalışan [İşçi Adı-Soyadı]’in geçirdiği kaza vakıasının sıcağı sıcağına tespiti amacıyla tanzim edilmiştir.
1. KAZA GEÇİREN İŞÇİNİN KİMLİK VE ÖZLÜK BİLGİLERİ
Adı - Soyadı
T.C. Kimlik Numarası
Sigorta Sicil / Kurum No
Baba Adı / Doğum Yeri ve Tarihi
İkametgah Adresi
İletişim Numarası
Görev Yaptığı Birim ve Unvanı
İşe Başlama Tarihi
2. KAZAYA İLİŞKİN TEKNİK DETAYLAR
- Kazanın Meydana Geldiği Tarih ve Saat: …/…/… - Saat: …:…
- İşçinin O Günkü İşbaşı Saati: …:…
- Kaza Anında O Bölümde Çalışan Toplam Personel Sayısı: [......]
- Kazaya Fiilen Şahit Olan Kişi Sayısı: [......]
- Görünür Uzuv / Fonksiyon Kaybı Durumu: [ ] Var (Açıklayınız: ....................) [ ] Yok
- İlk Tıbbi Müdahale Bilgisi: [ ] İşyeri Hekimi / Sağlık Personeli Müdahalesi [ ] Doğrudan Hastane Sevk
3. TARAFLARIN VE TANIKLARIN BEYANLARI
A) Kaza Geçiren İşçinin İfadesi
“Ben, [İşçi Adı-Soyadı], …/…/… tarihinde saat …:… sularında görevli olduğum [Bölüm/Makine Adı] başında rutin çalışmamı yürütmekteyken [Kazanın oluş şeklini, çevre şartlarını, koruyucu ekipman durumunu ve kazaya sebebiyet veren etkenleri detaylıca yazınız] şeklindeki olay meydana gelmiştir. Kaza neticesinde [Yaralanan uzuv veya hissedilen sağlık problemini yazınız] bölgesinden yaralandım ve durumu derhal yetkililere bildirdim. İşyeri yönetimi tarafından acilen [Gidilen Hastane Adı]’ne sevk edildim. Burada Dr. [Doktor Adı] tarafından muayene edilerek şahsıma [Konulan Teşhis/Rapor Durumu] teşhisi konulmuştur. İşbu ifadem kaza durumunun tespiti amacıyla kendi hür irademle verilmiştir.”
Kaza Geçiren İşçi
Adı-Soyadı:
İmza: (İşçi imzadan imtina ederse sebebi belirtilerek amirlerce imza altına alınmalıdır)
B) Birim Amirinin / İşveren Vekilinin İfadesi
“Olay tarihinde, birimimizde görevli çalışan [İşçi Adı-Soyadı] rutin iş tanımı kapsamında faaliyet göstermekteyken saat …:… sularında [Amir olarak kazayı nasıl fark ettiğinizi, işçinin ne durumda olduğunu ve aldığınız ilk güvenlik/tıbbi önlemleri yazınız] durumu gözlemlenmiştir. İşçinin [Yaralanma bölgesi] bölgesinden darbe aldığı anlaşılmış, işyerinde hazır bulunan ilk yardım ekibimizce müdahale edilerek gecikmeksizin acil sağlık birimine/hastaneye sevki organize edilmiştir. Kazanın teknik nedenlerinin incelenmesi ve iş sağlığı güvenliği (İSG) önlemlerinin artırılması adına ilgili birimlerle koordineli süreç başlatılmıştır.”
Birim Amiri / İşveren Vekili
Adı-Soyadı:
Sicil / Görev No:
İmza:
C) Kazaya Şahit Olan Tanığın İfadesi
“Ben, [Tanık Adı-Soyadı], davalı işyerinde [Tanığın Unvanı] olarak görev yapmaktayım. Kaza anında olayın gerçekleştiği kaza mahallinde bulunmaktaydım. Saat …:… sularında mesai arkadaşım [İşçi Adı-Soyadı] işini icra ettiği esnada aniden [Gözünüzle tanık olduğunuz kaza anını, sesleri, çevre etkenlerini kırılma/düşme anını eksiksiz yazınız] hadisesi meydana geldi. Olayın hemen ardından amirlere ve sağlık personeline bilgi vererek işçiye yardım ulaştırılmasını sağladım. Gördüklerim bunlardan ibaret olup, resmi makamlar önünde de tanıklık yapmaya hazırım.”
Görgü Tanığı
Adı-Soyadı:
T.C. Kimlik / Sicil No:
Adresi ve İletişimi:
İmza:
4. TUTANAK EKLERİ
- Ek-1: Kaza mahalline, kazaya sebebiyet veren makine/ekipmana ait detaylı ve geniş açılı fotoğraflar.
- Ek-2: Varsa kaza anını gösteren kamera (CCTV) kayıtları.
- Ek-3: Hastane giriş formu, epikriz raporu ve adli vaka bildirim belgesi örneği.
İş Kazası Tutanağı Düzenlenirken Dikkat Edilmesi Gereken Hukuki Hususlar
İş kazası tutanağının düzenlenmesi basit bir idari işlem değil, gelecekteki yargılamaları doğrudan bağlayan usuli bir işlemdir. Tutanak doldurulurken şu yasal dinamiklere dikkat edilmelidir:
- Somut Olayın Özgünlüğü: İnternetten alınan matbu taslakların boşlukları alelade doldurulmamalıdır. Kazanın gerçekleştiği ortamdaki İSG tedbirleri, işçinin alt işveren (taşeron) personeli olup olmadığı gibi detaylar tutanağa yansıtılmalıdır.
- Hak Düşürücü Süreler ve SGK Bildirimi: Tutanağın tutulmasının ardından işveren, kazayı en geç 3 iş günü içinde Sosyal Güvenlik Kurumuna (SGK) bildirmek zorundadır. Bu sürenin kaçırılması işverene ağır idari para cezaları ve SGK rücu davaları olarak geri döner.
- İspat Araçlarının Eksiksizliği: Tutanakta adı geçen tanıkların, ileride mahkemece dinlenecek "bordro tanıkları" olabileceği göz önünde bulundurulmalı, beyanları net yazılmalıdır. İşçi, tutanaktaki işveren iddialarına katılmıyorsa "Kusur durumuna ilişkin beyanları kabul etmiyorum" şeklinde şerh düşerek imzalamalıdır.
- Zorunlu Hukuki Süreç Takibi: Kaza sonrasında açılacak maddi ve manevi tazminat davalarında 2 ve 10 yıllık genel zamanaşımı süreleri ile suçun niteliğine göre 8 veya 15 yıllık uzamış ceza zamanaşımı süreleri tetiklenir. Yargılama masrafları, bilirkişi gider avansları ve adli tıp raporu süreçlerinin hatasız yönetilmesi gerekir.
Sonuç
Görüldüğü üzere iş kazası tutanağı, kazanın idari takibinden ceza ve tazminat mahkemelerine kadar uzanan geniş bir yasal zincirin ilk halkasıdır. Tutanak içeriğinde yapılacak bir usul hatası veya eksik beyan, tarafları haklıyken haksız duruma düşürebilir ve telafisi imkansız maddi zararlara yol açabilir. Bu nedenle, iş kazası süreçlerinin ilk anından itibaren alanında uzman bir iş hukuku avukatı ile birlikte hareket edilmesi kritik önem taşımaktadır.
Yazar: Demirci Hukuk Ekibi
Tüm Yayınlar