Hatalı Ekspertiz Raporunda Eksperin Sorumluluğu

İkinci el motorlu kara taşıtı alım-satım işlemlerinde alıcılar, aracın teknik durumu, kazasızlık bilgisi, orijinal kilometresi, mekanik ve elektronik aksamının güvenilirliği konusunda yetkili oto…

İkinci el motorlu kara taşıtı alım-satım işlemlerinde alıcılar, aracın teknik durumu, kazasızlık bilgisi, orijinal kilometresi, mekanik ve elektronik aksamının güvenilirliği konusunda yetkili oto ekspertiz işletmelerinin düzenlediği raporlara güvenerek hareket ederler. Ancak ekspertiz raporunda yer almayan bir ayıbın (hasar, boya, değişen parçalar, kilometre düşürülmesi, şasi/airbag müdahalesi vb.) sonradan ortaya çıkması durumunda, raporu düzenleyen ekspertiz firmasının hukuki ve cezai sorumluluğu gündeme gelir.

Ekspertiz firmalarının sorumluluğu; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK), 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun (TKHK) ve İkinci El Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelik hükümleri çerçevesinde düzenlenmiştir.

Oto Ekspertiz Raporu Almak Zorunlu mudur?

İkinci El Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelik m. 14 uyarınca; ikinci el araç alım-satım ticareti yapan işletmeler (galeriler), satıştan önceki 3 gün içinde ekspertiz raporu almak zorundadır.

• Zorunluluk İstisnası: Sekiz (8) yaşın üzerindeki veya yüz altmış bin (160.000) kilometrenin üzerindeki taşıtlar için ekspertiz raporu alınması zorunlu değildir.
• Sorumluluğun Sürekliliği: Aracın yaşı veya kilometresi ne olursa olsun, taraflar kendi iradeleriyle ekspertiz raporu almışlarsa ve raporda hatalı/yanıltıcı bilgi varsa ekspertiz firmasının hukuki sorumluluğu aynen devam eder.

Hatalı Ekspertiz Raporunda Eksperin Hukuki Sorumluluğu

Ekspertiz firması, sunduğu hizmetin niteliği gereği bir eser/hizmet ve teşhis borcu altındadır. Ekspertiz raporunun gerçeği yansıtmaması veya raporda mevcut bir gizli ayıbın gözden kaçırılması hallerinde ekspertizin sorumluluğunun hukuki esasları şunlardır:

1. Satıcı ile Müştereken ve Müteselsilen Sorumluluk

Aracı satan kişi (satıcı) ile hatalı rapor düzenleyen ekspertiz firması alıcıya karşı müteselsilen (birlikte) sorumludur. Alıcı, doğan zararının tazmini için doğrudan satıcıya, doğrudan ekspertiz firmasına veya her ikisine birden başvurabilir.

2. Eksperden Talep Edilebilecek Tazminat Kalemleri

• Bedelde İndirim / Değer Kaybı Tazminatı: Araçtaki gizlenmiş veya fark edilememiş ayıp nedeniyle araçta meydana gelen değer kaybının tazmini.
• Onarım Masrafları: Raporda "sorunsuz" olarak gösterilen ancak arızalı çıkan mekanik/elektronik aksamın (motor, şanzıman, diferansiyel vb.) tamir masrafları.
• Sözleşmeden Dönme Halinde Zararın Tazmini: Ayıp nedeniyle alıcı sözleşmeden dönmüşse, ekspertiz ücreti, tescil/noter masrafları ve alıcının uğradığı diğer olumlu/olumsuz zararlar.

ALICI MÜTESELSİL SORUMLULUK SATICI + OTO EKSPERTİZ FİRMASI

• Değer Kaybı Tazminatı

• Onarım Masrafları

• Ekspertiz Ücret İadesi

Ekspertiz Firmasının Cezai Sorumluluğu (Hile ve Sahtecilik)

Ekspertiz işletmesinin veya çalışanlarının hatası yalnızca ihmalden kaynaklanmayıp, satıcıyla anlaşarak bilerek ve isteyerek gerçeğe aykırı rapor düzenlenmesi durumunu içeriyorsa cezai sorumluluk gündeme gelir:

• Nitelikli Dolandırıcılık (TCK m. 158): Ekspertizin satıcıyla işbirliği yaparak aracın kilometresini gizlemesi, ağır hasarlı/pert aracı kusursuz göstermesi hallerinde bilişim sistemleri veya ticari faaliyet dolandırıcılığı suçu oluşur.
• Özel Belgede Sahtecilik (TCK m. 207): Gerçeğe aykırı ekspertiz belgesi tanzim edilmesi veya belgeler üzerinde oynama yapılması.

Zamanaşımı Süreleri

• Genel Zamanaşımı: Hatalı ekspertiz raporundan doğan tazminat davalarında zamanaşımı kural olarak teslim tarihinden itibaren 2 yıldır.
• Ağır Kusur veya Hile Hali: Ekspertiz firması ayıbı ağır kusurla veya hile ile gizlemişse (örneğin kilometre düşürüldüğünü bilerek rapora yazmamışsa) 2 yıllık zamanaşımı süresi uygulanmaz; dava her zaman açılabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Ekspertiz firmasındaki "Sorumluluk kabul etmiyoruz" yazısı geçerli midir?

Hayır. Ekspertiz raporlarının altına basılan "İşbu rapor bilgilendirme amaçlıdır, doğacak arızalardan firmamız sorumlu tutulamaz" şeklindeki matbu sorumsuzluk kayıtları Tüketici Kanunu gereğince haksız şart olup geçersizdir.

Ekspertiz raporundan sonra ayıp ne zaman bildirilmelidir?

Aracın teslim alınmasından sonra fark edilen gizli ayıplar, durum öğrenilir öğrenilmez düzgün ve yazılı bir bildirimle (noter ihtarnamesi ile) derhal hem satıcıya hem de ekspertiz firmasına ihtar edilmelidir.

Hukuki Desteğin Önemi

Hatalı ekspertiz davalarında; ayıp ihbar sürelerinin kaçırılmaması, mahkeme kanalıyla delil tespiti yaptırılarak araçtaki hasarın ekspertiz anında var olduğunun ispatlanması ve tazminat miktarının doğru hesaplanması hayati önem taşır. Hak kaybına uğramamak adına sürecin bir tüketici ve otomotiv hukuku avukatı vasıtasıyla yürütülmesi tavsiye edilir.