Eser Sözleşmesi Örneği ve Hukuki Uygulama Rehberi

Eser (İstisna) sözleşmesi, yüklenicinin (müteahhit/sanatçı/usta) bir eser meydana getirmeyi, iş sahibinin (ihale eden) ise bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği, karşılıklı borç yükleyen bir iş görme sözleşmesidir. Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) 470-486. maddeleri arasında düzenlenen bu sözleşme türü; bir fabrikanın tadilatından yazılım geliştirilmesine, terzilik faaliyetiyle elbise dikiminden devasa inşaat projelerine kadar uzanan geniş bir uygulama alanına sahiptir.

Eser sözleşmelerinde tarafların temel hedefi bir "sonuç" meydana getirmektir. Bu doğrultuda iş kazalarının sorumluluk paylaşımları, gecikme cezaları, malzeme kalitesinin tespiti ve eserin teslimindeki ayıp ihbar süreleri gibi teknik hususların sözleşmede eksiksiz yer alması yasal bir zorunluluktur.

Eser (İstisna) Sözleşmesi Şablonu

Kritik Hukuki Uyarı: Aşağıdaki metin, üretim tesisindeki inşaat/tadilat işleri esas alınarak kurgulanmış genel bir ticari şablondur. Somut olayın niteliğine (Örn: Bir yazılım, mimari tasarım, inşaat veya makine üretimi) göre bedel esasları, teknik şartnameler ve fikri hak mülkiyetleri tamamen değişiklik gösterebilir. Hak kayıplarının önüne geçilmesi adına her somut olaya özel metin kurgulanmalıdır.

ESER SÖZLEŞMESİ

1. TARAFLAR

İŞ SAHİBİ (İHALE EDEN): [Şirket Unvanı / Adı Soyadı] - T.C. / Vergi No: [...]

Adres: [Resmi Tebligat Adresi]

YÜKLENİCİ (MÜTEAHHİT/USTA): [Şirket Unvanı / Adı Soyadı] - T.C. / Vergi No: [...]

Adres: [Resmi Tebligat Adres]

2. SÖZLEŞMENİN KONUSU VE KAPSAMI

Sözleşmenin konusu; mülkiyeti İş Sahibi'ne ait olan "[İşin Yapılacağı Adres]" adresinde mukim üretim tesisinin (Fabrika) 2. katında bulunan idari odalar ve toplantı salonunun tavan alçıpanlarının yapılması, duvar kırma ve komple boyama işlerinin Yüklenici tarafından taahhüt edilerek eksiksiz bir şekilde imal ve teslim edilmesidir. İşbu sözleşme kapsamında yapılacak imalatların fenni ve teknik detayları ekte yer alan [Ek-1: Teknik Şartname ve Mahal Listesi]'ne tabidir.

3. MALZEME KALİTESİ VE İŞÇİLİK ESASLARI

3.1. Yüklenici, işbu sözleşme kapsamındaki işleri tamamıyla lüks sınıf malzeme ve 1. sınıf işçilikle, fen ve sanat kurallarına uygun olarak yerine getirmeyi taahhüt eder.

3.2. Kullanılacak tüm malzemelerin standart dışı, ayıplı veya taahhüt edilen lüks sınıfa aykırı olması ya da işçilik kalitesinin yetersiz kalması durumunda, İş Sahibi işi (eseri) kabulden kaçınma, bedelden indirim talep etme veya masrafları Yüklenici'ye ait olmak üzere eserin yeniden yapılmasını isteme haklarına (TBK m. 475) sahiptir.

4. SÖZLEŞME BEDELİ VE ÖDEME ŞARTLARI

4.1. İşbu sözleşmede birim fiyat esası benimsenmiştir. Buna göre; alçıpan işinin m² birim fiyatı [...] TL, duvar kırma ve boyama işinin m² birim fiyatı ise [...] TL + KDV olarak kararlaştırılmıştır.

4.2. Toplam sözleşme bedeli, iş bittikten sonra yapılacak fiili metraj ölçümleri neticesinde kesinleşecektir.

4.3. Ödeme, eserin tamamlanıp taraflarca "Eser Teslim ve Kabul Tutanağı"nın imzalanmasından itibaren 7 (yedi) iş günü içinde Yüklenici'nin [Bankası / IBAN] numaralı hesabına nakden yapılacaktır.

5. İŞİN SÜRESİ VE GECİKME CEZASI (CEZAİ ŞART)

5.1. Yüklenici, taahhüt ettiği işi sözleşmenin imza tarihi olan [GG/AA/YYYY] tarihinden itibaren en geç [...] takvim günü içinde eksiksiz olarak tamamlayıp teslim etmekle yükümlüdür.

5.2. Yüklenici, mücbir sebepler (deprem, sel, yasal imar engelleri vb.) haricinde işi süresinde teslim edemezse, gecikilen her takvim günü için İş Sahibi'ne, işin toplam hak ediş bedelinin %2’si oranında "Gecikme Cezası (Cezai Şart)" ödemeyi kabul ve taahhüt eder. Bu cezai şart, Yüklenici'nin hak edişinden ihtar çekilmeksizin resen mahsup edilebilir.

6. PERSONEL İSTİHDAMI VE İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ (İSG) SORUMLULUĞU

6.1. Yüklenici, işbu sözleşme kapsamındaki işleri kendi personeli, ekipmanları ve malzemesi ile gerçekleştirecektir. Çalıştırılacak işçilerin nitelikleri, seçimi, SGK işe giriş bildirimleri, prim ödemeleri, çalışma programı ve saatleri tamamen Yüklenici'nin sorumluluğundadır.

6.2. Sözleşmeye konu imalat, İş Sahibi’nin kendi ihtisası ve devamlı yaptığı ana faaliyet kolu dışındaki teknik/fenni uzmanlık gerektiren (inşaat/tadilat) bir iş olduğundan; işin yürütülmesi sırasında 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu uyarınca alınması gereken tüm iş güvenliği tedbirlerini almak, denetlemek ve kişisel koruyucu donanımları sağlamak tamamen Yüklenici’nin yükümlülüğündedir.

6.3. İmalat sırasında meydana gelebilecek her türlü iş kazalarından, meslek hastalıklarından ve üçüncü kişilere verilecek zararlardan doğan hukuki, cezai ve mali sorumluluk (tazminat, rücu davaları vb.) münhasıran Yüklenici’ye aittir. İş Sahibi’nin bu hususta hiçbir müteselsil sorumluluğu bulunmamaktadır.

7. TEBLİGAT ADRESLERİ

Madde 1'de belirtilen adresler tarafların yasal tebligat adresleri olup, adres değişiklikleri 3 iş günü içinde yazılı olarak karşı tarafa bildirilmedikçe, bu adreslere yapılan tüm tebligatlar yasal olarak geçerli bir tebliğin tüm sonuçlarını doğuracaktır.

8. UYUŞMAZLIKLARIN ÇÖZÜMÜ VE YETKİLİ MAHKEME

İşbu sözleşmenin tefsirinden veya uygulanmasından doğabilecek her türlü hukuki uyuşmazlığın çözümünde [Şehir Adı, Örn: İstanbul] Mahkemeleri ve İcra Daireleri yetkilidir.

İşbu 8 (sekiz) maddeden ve eklerinden oluşan sözleşme, tarafların hür iradeleriyle okunup mutabakata varılarak [İmza Tarihi: 18/07/2026] tarihinde iki asıl suret olarak tanzim edilmiş ve imza altına alınmıştır.

İŞ SAHİBİ (İhale Eden) YÜKLENİCİ (Usta/Müteahhit)

[Adı Soyadı / İmza] [Şirket Unvanı / Kaşe / İmza]

Eser Sözleşmeleri Düzenlenirken Dikkat Edilmesi Gereken Hukuki Esaslar

1. İş Kazası Sorumluluğunun Sınırlandırılması

Eser sözleşmelerinde iş sahibinin iş kazalarından ötürü müteselsilen sorumlu tutulmaması için Yargıtay net bir kıstas aramaktadır: İşin, iş sahibinin uzmanlık ve asıl faaliyet alanı dışında kalması ve işin yönetiminin tamamen yükleniciye bırakılmış olması.

Sözleşmeye eklenen İSG maddeleri tek başına iş sahibini kurtarmaz; işin gerçekten de yüklenicinin bağımsız organizasyonu ve fenni uzmanlığı altında yürütülmesi gerekir. Eğer iş sahibi işin yapımına günlük emirlerle müdahale ederse (bağımlılık ilişkisi kurulursa), sözleşmede ne yazarsa yazsın iş kazasından iş sahibi de sorumlu olur.

2. Gecikme Cezası (Cezai Şart) ve Hakların Saklı Tutulması ()

Sözleşmede yer alan daily gecikme cezası (), iş sahibinin elini güçlendiren bir cezai şarttır. Ancak dikkat edilmesi gereken hayati usul kuralı şudur: İş sahibi, iş geç teslim edildiğinde eseri teslim alırken "gecikme cezası talep etme hakkımı saklı tutuyorum (ihtirazi kayıt)" şeklinde yazılı bir beyan sunmalıdır. Eser, hiçbir çekince koyulmadan aynen teslim alınırsa, kanun gereği gecikme cezası isteme hakkı düşebilir.

3. Ayıp İhbar Süreleri ve Gözden Geçirme Yükümlülüğü ()

İş sahibi, eserin tesliminden sonra imkan bulur bulmaz mülkü gözden geçirmek ve ayıpları (eksiklik/kusur) yükleniciye bildirmekle yükümlüdür. Açık ayıplar (gözle görülen boya hatası, çatlak vb.) uygun bir süre içinde hemen bildirilmelidir. Aksi takdirde eser zımnen kabul edilmiş sayılır. Teslim anında anlaşılamayan gizli ayıplar (Örn: Yağmur yağdığında tavanın su sızdırması) ortaya çıkar çıkmaz derhal yükleniciye ihbar edilmelidir.

4. Dava Öncesi Ticari Arabuluculuk Şartı

Eğer eser sözleşmesinin her iki tarafı da tacir (şirket/ticari işletme) ise ve iş iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgiliyse, sözleşmeden doğan alacak ve tazminat davaları "ticari dava" sayılır. Türk Ticaret Kanunu’nun 5/A maddesi uyarınca, ticari davalarda dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulması zorunlu dava şartıdır. Doğrudan açılan davalar usulden reddedilir. Taraflardan biri tüketici ise (Örn: Şahsın kendi evine boya yaptırması) süreç Tüketici Hakem Heyeti veya Tüketici Mahkemesi usullerine tabi olur.

Sonuç

Eser sözleşmeleri, sadece tarafların isim ve fiyat yazdığı basit kontratlar değildir; imalat kalitesini, teslim vadelerini, fenni şartnameleri ve fahiş bütçeli iş kazası risklerini yöneten tam bir risk yönetim metnidir. Sözleşmede birim fiyatların netleşmemesi, hak ediş takviminin hakedişe bağlanmaması veya cezai şartların dengesiz yazılması, haklı olduğunuz bir inşaat uyuşmazlığında bile mahkemede fahiş maddi kayıplarla karşılaşmanıza sebep olabilir.

Eser sözleşmelerinizi projenizin fenni özelliklerine tam uyumlu hazırlamak, hakediş ve teslim süreçlerini yasal koruma altında yürütmek ve olası ayıp/gecikme tazminatı davalarını hatasız yönetmek adına sürecin en başından itibaren uzman bir borçlar ve gayrimenkul hukuku avukatından profesyonel hukuki destek almanız önemle tavsiye edilir.