Çek İptali Dava Dilekçe Örneği ve Hazırlanma Rehberi

Kıymetli evrak niteliğindeki çekin çalınması, kaybolması veya fiziken tahrip olması durumunda, senetteki hakkın kötü niyetli üçüncü kişilerce kullanılmasını engellemek amacıyla çek iptali…

Kıymetli evrak niteliğindeki çekin çalınması, kaybolması veya fiziken tahrip olması durumunda, senetteki hakkın kötü niyetli üçüncü kişilerce kullanılmasını engellemek amacıyla çek iptali davası açılmalıdır. Çek iptali yargılaması, Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) uyarınca çekişmesiz yargı işi sayıldığından kural olarak davalı gösterilmeksizin (hasımsız) açılır.

Aşağıda yer alan dilekçe taslakları, çek zayi nedeniyle mağduriyet yaşayan hak sahiplerinin (meşru hamil) mahkemeye sunabileceği hukuki metin örnekleridir. Dilekçelerin somut olayın özelliklerine göre uyarlanması şarttır.

Taslak Dilekçe Örneği - 1 (Hasımsız / Standart Çek İptali Talebi)

İHTİYATİ TEDBİR (ÖDEMEDEN MEN) TALEPLİDİR.

NÖBETÇİ ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNE

DAVACI: [Ad Soyad, T.C. Kimlik No, Adres]

VEKİLİ: [Av. Ad Soyad, Baro Sicil No, Adres, UETS Adresi] (Var ise)

DAVALI: Hasımsız (Çekişmesiz yargı işidir)

KONU: Zayi (kayıp/çalınma) nedeniyle [Banka Adı], [Şube Adı] Şubesi’ne ait, [Keşide Tarihi] keşide tarihli, [Çek Seri No] numaralı ve [Tutar] TL bedelli çekin iptali ve yargılama sonuna kadar muhatap bankaya ödeme yasağı (ihtiyati tedbir) konulması talebidir.

AÇIKLAMALAR:

• Müvekkil/Davacı, ticari ilişkiden kaynaklı olarak meşru hamili bulunduğu aşağıda detayları belirtilen çek yaprağını [Tarih] tarihinde iradesi dışında zayi etmiş (kaybetmiş/çaldırmış) olup, yapılan tüm aramalara rağmen çek bulunamamıştır.
• Zayi Olan Çekin Bilgileri:
• Keşidecisi (Çeken): [Keşideci Adı/Ünvanı]
• Lehtarı: [Lehtar Adı/Ünvanı]
• Muhatap Banka/Şube: [Banka ve Şube Adı]
• Hesap ve Çek Seri No: [Hesap No / Çek Seri No]
• Keşide Tarihi ve Bedeli: [Tarih] - [Tutar] TL
• Çekin ibraz süresi yaklaşmakta olup kötü niyetli üçüncü kişilerin eline geçerek muhatap bankadan tahsil edilme riski bulunmaktadır. Bu durum telafisi imkansız zararlara yol açacağından, öncelikle Türk Ticaret Kanunu (TTK) m. 757 uyarınca muhatap bankaya ödemeden men kararı (ihtiyati tedbir) verilmesini, ardından ilan süreleri tamamlanarak çekin iptalini talep etme zorunluluğu doğmuştur.

HUKUKİ SEBEPLER: TTK m. 651, 757, 760 vd., HMK ve ilgili mevzuat.

DELİLLER: Banka kayıtları, çek fotokopisi, ticari defter ve belgeler, karakol/şikayet tutanakları, bilirkişi incelemesi ve sair her türlü hukuki delil.

NETİCE-İ TALEP: Yukarıda açıklanan ve mahkemenizce resen gözetilecek nedenlerle;

• Davamızın KABULÜNE,
• Zayi olan yukarıda bilgileri yazılı çekin kötü niyetli kişilerce tahsilini önlemek amacıyla muhatap bankaya ÖDEMEDEN MEN (ihtiyati tedbir) talimatı verilmesine,
• TTK hükümleri uyarınca Ticaret Sicili Gazetesi'nde gerekli ilanların yaptırılmasına ve ilan süresi sonunda çekin İPTALİNE karar verilmesini arz ve talep ederim. [Tarih]

Davacı / Vekili

[Ad Soyad / İmza]

Taslak Dilekçe Örneği - 2 (Polis/Jandarma Tutanak Destekli Çek İptali Talebi)

İHTİYATİ TEDBİR TALEPLİDİR.

NÖBETÇİ ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNE

DAVACI: [Ad Soyad, T.C. Kimlik No, Adres]

VEKİLİ: [Av. Ad Soyad, Baro Sicil No, Adres] (Var ise)

DAVALI: Hasımsız

KONU: Hırsızlık/Kayıp sonucu zayi olan [Banka Adı] Şubesi’ne ait [Çek Seri No] numaralı çekin iptali ve tedbiren ödemeden men kararı verilmesi talebidir.

AÇIKLAMALAR:

• Müvekkil, alacağına karşılık devraldığı [Banka Adı] [Şube Adı] Şubesi'ne ait, [Keşide Tarihi] tarihli ve [Tutar] TL bedelli çeki [Tarih] tarihinde gerçekleşen hırsızlık/kayıp olayı neticesinde elinden çıkarmıştır.
• Olayla ilgili olarak derhal kolluk makamlarına başvuruda bulunulmuş olup, olaya ilişkin [Kolluk Birimi Adı] Polis Merkezi Amirliği'nin [Tarih] tarihli Olay Yakalama/Şikayet Tutanağı dilekçemiz ekinde sunulmuştur (Ek-1).
• Çek zilyetliği irade dışı kaybedildiğinden ve çekin kimin elinde olduğu bilinmediğinden, çekin 3. kişilerce bankaya ibrazını engellemek amacıyla öncelikle ödemeden men kararı verilmesi ve TTK m. 760 uyarınca yapılacak ilanlar neticesinde çekin iptaline karar verilmesi gerekmektedir.

HUKUKİ DELİLLER: Karakol Şikayet Tutanağı, Çek Fotokopisi, Banka Kayıtları ve Yasal Deliller.

NETİCE-İ TALEP: Dilekçemizde detayları sunulan çek için ihtiyati tedbir yoluyla ödeme yasağı konulmasına ve yargılama neticesinde çekin iptaline karar verilmesini arz ve talep ederim. [Tarih]

Davacı / Vekili

[Ad Soyad / İmza]

Çek İptali Dilekçesi Hazırlanırken Dikkat Edilmesi Gereken Hukuki Detaylar

Dilekçe hazırlanırken ve dava açılırken hak kaybına uğramamak adına şu kurallara dikkat edilmelidir:

1. Görevli ve Yetkili Mahkeme Tespiti

• Görevli Mahkeme: Kıymetli evrak iptali davalarında görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesi’dir.
• Yetkili Mahkeme: Çekin ödeme yeri (muhatap banka şubesinin bulunduğu yer) veya hamilin yerleşim yeri mahkemesidir. Yetki kuralı kamu düzenine ilişkindir.

2. Husumet (Davalı) Yöneltilmemesi

Çek iptali davaları çekişmesiz yargı işi olduğu için dilekçede davalı taraf gösterilmez (hasımsız açılır). Çeki elinde tutan kişi biliniyorsa bu dava açılamaz; bu durumda ilgili kişiye karşı istirdat (çekin iadesi) davası açılmalıdır.

3. Ödemeden Men (İhtiyati Tedbir) ve Teminat

Dava dilekçesinde mutlaka ödemeden men kararı talep edilmelidir. Mahkemeler genellikle muhatap bankanın ve keşidecinin olası zararlarını güvenceye almak için çek bedelinin yaklaşık %15'i oranında teminat depo edilmesini şart koşar.

4. İlan Süreci ve Takibi

Mahkemece istem haklı görülürse Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nde 3 defa ilan yayımlanır. İlan süreleri içinde çek mahkemeye sunulmazsa iptal kararı verilir.

5. Boş Çek Yaprakları Kurumu

Henüz imzalanmamış veya keşide edilmemiş tamamen boş çek yaprakları kıymetli evrak niteliğinde olmadığından bu davaya konu edilemez.

Sık Sorulan Sorular

Çek iptali davasını çeki yazan kişi (keşideci) açabilir mi?

Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarına göre çek iptali davasını kural olarak meşru hamil (çeki elinde tutan alacaklı) açabilir. Keşideci ancak istisnai hallerde veya muhatap bankaya ödemeden men talimatı vererek sürecin tarafı olabilir.

Çek iptali davasında zaman aşımı süresi var mıdır?

Çek iptali davası açmak için kanunda maktu bir süre öngörülmemiştir. Ancak çek bankaya ibraz edilmeden ve kötü niyetli 3. kişilerce tahsil edilmeden önce derhal açılmalıdır.

Usul İşlemlerinde Uzman Desteği

Çek iptali süreci; teminat yatırılması, Ticaret Sicili Gazetesi ilanlarının takibi ve banka yazışmalarının yürütülmesi gibi hassas usul işlemlerine dayanır. Hazır taslak dilekçelerdeki olası hatalar davanın usulden reddine veya çekin başkası tarafından tahsil edilmesine yol açabilir. Bu nedenle sürecin bir ticaret hukuku avukatı vasıtasıyla yürütülmesi tavsiye edilir.