Arabuluculuk Başvurusu Nasıl Yapılır? Adım Adım Başvuru Rehberi

Özel hukuk uyuşmazlıklarının mahkeme süreçlerine kıyasla daha hızlı, ekonomik ve gizli bir şekilde çözülmesini sağlayan alternatif çözüm yoluna arabuluculuk denir. İhtiyari (gönüllü) veya dava şartı…

Özel hukuk uyuşmazlıklarının mahkeme süreçlerine kıyasla daha hızlı, ekonomik ve gizli bir şekilde çözülmesini sağlayan alternatif çözüm yoluna arabuluculuk denir. İhtiyari (gönüllü) veya dava şartı (zorunlu) arabuluculuk kapsamında uyuşmazlıkların çözümü için ilk adım doğru mercilere usulüne uygun başvuru yapmaktır.

Arabuluculuk Başvurusu Nereye Yapılır?

Arabuluculuk başvurusu, uyuşmazlık konusunu incelemeye yetkili mahkemenin bulunduğu adliyelerdeki Adliye Arabuluculuk Bürolarına yapılır.

• Arabuluculuk Bürosu Olmayan Yerlerde: Adliye bünyesinde arabuluculuk bürosu bulunmuyorsa, müracaatlar bu hususta görevlendirilen Sulh Hukuk Mahkemesi Yazı İşleri Müdürlüğüne gerçekleştirilir.
• Ortak Arabulucu Seçiminde: Tarafların sicile kayıtlı bir arabulucu üzerinde anlaşması halinde, doğrudan seçilen arabulucuya başvuru yapılarak süreç başlatılabilir.
• Çevrim İçi Başvuru: Başvurular fiziki müracaatın yanı sıra UYAP Vatandaş Portal veya UYAP Avukat Portal üzerinden elektronik ortamda da yapılabilmektedir.

Arabuluculuk Başvurusu Nasıl Yapılır?

Arabuluculuk başvurusu temel olarak iki yöntemle gerçekleştirilir: Fiziki başvuru ve UYAP üzerinden çevrim içi başvuru.

1. Adliye Bürolarından Fiziki Başvuru

İlgili adliyenin arabuluculuk bürosuna gidilerek temin edilen Arabuluculuk Başvuru Formu eksiksiz doldurulur. Form imzalandıktan sonra büro görevlisine teslim edilir ve başvuru harçsız olarak kayda alınır.

2. UYAP Vatandaş Portal Üzerinden Başvuru Adımları

e-Devlet entegrasyonu ile UYAP portalı üzerinden başvuru yaparken izlenmesi gereken adımlar şunlardır:

1. e-Devlet veya e-İmza ile UYAP Vatandaş Portalına Giriş Yapın

2. Sol Menüden "Dava Açılış İşlemleri" ➔ "Arabuluculuk Başvurusu" Sekmesine Tıklayın

3. "Yeni Başvuru Yap" Butonunu Seçin

4. Yargı Birimini (İlgili Arabuluculuk Bürosu) ve Dosya Türünü (İş, Ticaret, Tüketici vb.) Belirleyin

5. Başvurucu ve Karşı Tarafın Kimlik/Adres/İletişim Bilgilerini Girin

6. Uyuşmazlık Konusu ve Talepleri Ekleyerek Başvuru Belgelerini Yükleyin ve Onaylayın

Arabuluculuk Başvuru Formunda Bulunması Gereken Bilgiler

Başvuru formunun eksiksiz doldurulması, sürecin hızla ilerlemesi ve karşı tarafa tebligatın doğru yapılması açısından kritiktir. Formda şu bilgilerin yer alması gerekir:

• Başvurucunun Bilgileri: T.C. Kimlik Numarası, adı-soyadı, yerleşim yeri adresi ve telefon numarası.
• Vekil Bilgileri (Varsa): Başvuruyu yapan avukatın baro sicil numarası, tebligat adresi ve iletişim bilgileri.
• Karşı Tarafın Bilgileri: Karşı taraf gerçek kişi ise T.C. Kimlik No, adı-soyadı ve adresi; tüzel kişi/şirket ise MERSİS/Vergi No, tam unvanı ve tebligat adresi.
• Uyuşmazlık Konusu ve Talepler: Talebe konu alacak kalemleri (Örn: Kıdem tazminatı, fazla mesai, kira alacağı, ecrimisil vb.) tek tek ve net olarak yazılmalıdır.

Arabuluculuk Müzakere Süreci Nasıl İlerler?

Başvurunun Yapılması ➔ Arabulucunun Atanması ➔ İletişim ve İlk Oturum Daveti ➔ Görüşmeler ➔ Son Tutanak

• Atama ve Bilgilendirme: Büro tarafından atanan arabulucu, taraflarla iletişime geçerek sürece ilişkin bilgilendirme yapar ve ilk toplantı tarihini belirler.
• Müzakereler: Belirlenen yer ve zamanda yapılan oturumlarda taraflar iddia ve taleplerini sunarlar. Müzakereler yüz yüze yapılabileceği gibi telekonferans/video konferans yöntemiyle de yürütülebilir.
• Süreç Sınırı: İş hukukundaki zorunlu arabuluculuk süreci 3+1 hafta, ticari uyuşmazlıklarda 6+2 hafta, kira ve kat mülkiyeti uyuşmazlıklarında ise 3+1 hafta içinde tamamlanmalıdır.
• Son Tutanak: Anlaşma veya anlaşamama durumunda arabulucu tarafından bir Son Tutanak düzenlenir ve taraflarca imzalanır.

Arabuluculuk Anlaşma Belgesi ve İcra Edilebilirlik Şerhi

Arabuluculuk müzakereleri sonucunda uzlaşma sağlanırsa düzenlenen anlaşma belgesi hukuki bağlayıcılığa kavuşur.

• Doğrudan İlam Niteliği: Anlaşma belgesi taraflar, taraf vekilleri (avukatlar) ve arabulucu tarafından birlikte imzalanmışsa doğrudan mahkeme kararı (ilam) niteliğinde belge sayılır.
• İcra Edilebilirlik Şerhi: Avukatsız yürütülen süreçlerde anlaşma belgesinin cebri icraya konu edilebilmesi için arabulucunun görev yaptığı yerdeki Sulh Hukuk Mahkemesinden icra edilebilirlik şerhi alınması gerekir.

Sıkça Sorulan Sorular

Arabuluculuk başvurusu ücretli midir?

Hayır. Dava şartı arabuluculuk başvurusu yapılırken adliye bürosuna herhangi bir harç veya başvuru ücreti ödenmez. Anlaşamama halinde 2 saatlik arabuluculuk ücreti Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır.

Yanlış arabuluculuk bürosuna başvuru yapılırsa ne olur?

Karşı taraf ilk toplantıda yetki itirazında bulunabilir. Yetki itirazı üzerine dosya ilgili Sulh Hukuk Mahkemesine gönderilerek yetkili büro belirlenir. Yetkili büroya başvuru tarihi ilk başvuru tarihi olarak kabul edilir.

Arabuluculuk başvuru formunda talep edilmeyen alacaklar için dava açılabilir mi?

Hayır. Zira Yargıtay içtihatları doğrultusunda, arabuluculuk başvuru formunda açıkça belirtilmeyen ve müzakere edilmeyen alacak kalemleri bakımından dava şartı yerine getirilmiş sayılmaz ve açılan dava usulden reddedilir.

Hukuki Desteğin Önemi

Arabuluculuk başvurusu sırasında taleplerin eksik girilmesi veya son tutanağın hatalı düzenlenmesi halinde mahkemede hak kaybına uğrama riski mevcuttur. Müzakere stratejisinin doğru belirlenmesi ve sürecin hakkaniyete uygun yürütülmesi adına bir avukattan hukuki danışmanlık alınması tavsiye edilir.