Toplu yaşamın yaygınlaşmasıyla birlikte apartman ve sitelerde en sık karşılaşılan huzursuzluk kaynaklarının başında gürültü gelmektedir. Komşuların birbirlerinin dinlenme ve yaşam haklarına saygı…
Toplu yaşamın yaygınlaşmasıyla birlikte apartman ve sitelerde en sık karşılaşılan huzursuzluk kaynaklarının başında gürültü gelmektedir. Komşuların birbirlerinin dinlenme ve yaşam haklarına saygı göstermesi hukuki bir zorunluluktur. Komşu gürültüsüne maruz kalan kat malikleri ve kiracılar için mevzuatta idari, cezai ve hukuki koruma yolları açıkça düzenlenmiştir.
Doğru kanuni dayanakların kullanılması ve usulüne uygun adımların atılmasıyla apartmandaki gürültü sorununa kalıcı çözümler bulunması mümkündür.
Apartmanda Gürültü Sayılabilecek Durumlar Nelerdir?
Hukuken gürültü; olağan çevre sesinin üzerinde, insan sağlığını ve huzurunu olumsuz etkileyen her türlü istenmeyen, düzensiz ve rahatsız edici ses olarak tanımlanır. Sesin insan sesinden (bağırmak, yüksek sesle konuşmak), evcil hayvandan veya bir makineden (matkap, süpürge vb.) çıkması hukuki niteliği değiştirmemektedir.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı mevzuatları ve binaların yalıtım özelliklerine göre kabul edilebilir ses seviyeleri (desibel sınırları) alan bazlı olarak şu şekildedir:
- Yatak odaları: En fazla 35 dB (Desibel)
- Oturma odaları: En fazla 60 dB
- Mutfak ve banyo: En fazla 70 dB
Yasak Kapsamında Değerlendirilen Yaygın Gürültü Türleri:
- Ev İçi Eylemler: Sert şekilde kapı/pencere kapatılması, topuklu ayakkabıyla yürüme, eşya sürükleme veya mobilya çekme sesleri.
- Elektronik ve Müzik: Televizyon, radyo veya müzik aletlerinin sesinin çevreye taşacak şekilde yüksek sesle açılması.
- Ev Aletleri ve Tadilat: Gece saatlerinde çalıştırılan çamaşır makinesi, elektrik süpürgesi sesleri ile izinsiz ve uygunsuz saatlerde yapılan matkap, testere vb. tadilat sesleri.
- Ortak Alan Altyapıları: Apartmanın su deposu, hidrofor, asansör, jeneratör veya kalorifer dairesinden kaynaklanan ve bakımsızlıktan dolayı aşırı ses çıkaran mekanik gürültüler.
- Diğer Etkenler: Kontrolsüz evcil hayvan sesleri ile sokak düğünleri/eğlenceleri.
Apartmanda Gürültü Yapma Yasak Saatleri Nelerdir?
Kat Mülkiyeti Kanunu ve yerleşik Yargıtay içtihatlarına göre, günün belirli saatleri "istirahat vakti" olarak kabul edilir ve bu saatlerde gürültü toleransı minimuma iner:
Gün Grubu
Dinlenme (Hassas) Saatleri
Açıklama
Hafta İçi
13.00 – 15.00 ve 19.00 – 07.00
Bu saatler arasında yüksek sesli ev işleri ve gürültü yasaktır.
Hafta Sonu ve Resmi Tatiller
Pazar ve tatil günlerinin tamamı
Tüm gün istirahat vakti kabul edilir; tadilat yapılamaz.
Genel Kural
24 Saat Kesintisiz
Gereksiz, kasıtlı ve aşırı her türlü gürültüden sürekli kaçınılması esastır.
Apartmanda Gürültü Halinde Nereye Şikayet Edilir?
Gürültüye maruz kalındığında izlenmesi gereken yasal ve idari başvuru yolları sırasıyla şunlardır:
1. Apartman/Site Yönetimi ve İdari Süreç
Şikayet mekanizmalarını devreye sokmadan önce gürültü yapan komşuyla doğrudan ve yapıcı bir iletişim kurulması önerilir. Sonuç alınamaması halinde apartman yöneticisine durum bildirilmelidir. Yönetim, apartman gürültü yönetmeliği çerçevesinde ilgili kişiye sözlü veya yazılı uyarıda bulunur. Sorunun devamı halinde apartman yönetimi veya şikayetçi kat maliki tarafından gürültü yapan kişiye noter kanalıyla ihtarname gönderilebilir.
2. Zabıta ve Kolluk Kuvvetleri (Polis/Jandarma)
Gürültünün yapıldığı esnada müdahale edilmesi gerekiyorsa (örneğin gece saat 02.00'de devam eden müzik/parti gürültüsü):
- Polis (112) veya Jandarma aranarak durum ihbar edilebilir. Kolluk kuvvetleri olay yerine gelerek gürültüyü sonlandırır ve tutanak tutarak idari yaptırım uygular.
- Gün içinde devam eden gürültüler, iş yeri veya dükkan kaynaklı sesler için Belediye Zabıta ekiplerine ihbarda bulunulabilir. Zabıta, gürültü ölçümü yaparak cezai işlem uygulayabilir.
3. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı (Alo 181)
Çevresel gürültülerin ve apartman altındaki ticari işletmelerin (fırın, atölye, kafe vb.) yarattığı gürültülerin denetimi için bakanlığın Alo 181 şikayet hattı aranabilir ya da bakanlığın online şikayet portalları üzerinden başvuru yapılabilir.
4. Cumhuriyet Başsavcılığı (Suç Duyurusu)
Gürültünün süreklilik arz etmesi, kasıtlı olarak yapılması ve kişinin huzurunu sistematik şekilde bozması halinde durum Türk Ceza Kanunu kapsamında suç teşkil eder.
Türk Ceza Kanunu Madde 123 (Kişilerin Huzur ve Sükununu Bozma): Sırf huzur ve sükununu bozmak maksadıyla bir kimseye gürültü yapılması halinde, mağdurun şikayeti üzerine faile 3 aydan 1 yıla kadar hapis cezası verilebilir.
Türk Ceza Kanunu Madde 183 (Gürültüye Neden Olma): Başkalarının sağlığının zarar görmesine elverişli bir şekilde gürültüye neden olan kişi, 2 aydan 2 yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır.
Bu durumlarda gürültüyü kanıtlayan delillerle (video kaydı, desibel ölçüm raporu, tanık beyanları) Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunulabilir.
5. Sulh Hukuk Mahkemesi (Hukuk Davası)
KMK m. 18 uyarınca kat malikleri ve kiracılar, bağımsız bölümlerini kullanırken diğer sakinleri rahatsız etmeyecek şekilde dürüstlük kurallarına uymakla yükümlüdür. Gürültünün önlenememesi halinde Sulh Hukuk Mahkemesinde "Gürültünün ve Müdahalenin Önlenmesi" davası açılabilir. Hakim, gürültü yapan komşunun uyması gereken tedbirleri karara bağlar. Bu karara uyulmaması halinde adli para cezaları ve yaptırımlar devreye girer.
Apartmanda Gürültü Yapmanın Cezası Nedir?
Gürültü yapan kişilere ve kurumlara uygulanacak cezalar her yıl yeniden değerleme oranına göre güncellenmektedir. 2872 sayılı Çevre Kanunu uyarınca, standartlara aykırı şekilde gürültü ve titreşime neden olanlara kesilen güncel idari para cezaları şu şekildedir:
- Konutlar (Komşu Gürültüsü): 7.667 TL
- Ulaşım Araçları: 23.155 TL
- İş Yerleri ve Atölyeler: 77.372 TL
- Fabrika, Şantiye ve Eğlence Mekanları: 232.264 TL
Not: Kabahatler Kanunu uyarınca kolluk kuvvetleri tarafından gürültü yapan kişilere ayrıca idari para cezası da uygulanabilmektedir.
Apartman Gürültü Yönetmeliği Nedir?
Apartman gürültü yönetmeliği; Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yayımlanan Binaların Gürültüye Karşı Korunması Hakkında Yönetmelik hükümleri ile Kat Mülkiyeti Kanunu esas alınarak apartman veya site yönetimi tarafından hazırlanan özel iç yönergelerdir.
Bu yönetmelik, ilgili sitede/apartmanda hangi saatlerde yüksek sesli faaliyetlerin yasak olduğunu, tadilat saatlerinin sınırlarını, evcil hayvan besleme kurallarını ve gürültü kurallarını ihlal edenlere uygulanacak yaptırımları belirler. Kat malikleri kurulunda kabul edilen bu yönetmelik hükümleri sadece daire sahiplerini değil; binadaki kiracıları, dükkan, depo ve mağaza gibi tüm bağımsız bölüm kullanıcılarını bağlar.
Sonuç
Apartmanda gürültü sorunu, bireylerin psikolojik sağlığını ve yaşam kalitesini doğrudan etkileyen hukuki bir problemdir. Gürültü sorunuyla karşılaşıldığında öncelikle apartman yönetimi uyarılmalı, gürültünün devamı halinde kolluk kuvvetleri (Polis/Zabıta) aracılığıyla durum tutanak altına alınmalıdır. Gürültünün kronik hale gelmesi durumunda ise Sulh Hukuk Mahkemesinde dava açılması veya savcılığa başvurulması en kesin çözümdür.
Süreci hızlı, etkin ve usulüne uygun şekilde yöneterek haklarınızı tam anlamıyla korumak için uzman bir gayrimenkul avukatından profesyonel danışmanlık almanız tavsiye edilir.
Yazar: Demirci Hukuk Ekibi
Tüm Yayınlar