TV programı dolandırıcılığı; doktor, avukat, psikolog veya iş insanı gibi kendi sektöründe uzmanlaşmış kişilere LinkedIn ve Instagram üzerinden ulaşılarak "Konuk olarak ulusal kanalda programa davet…
TV programı dolandırıcılığı; doktor, avukat, psikolog veya iş insanı gibi kendi sektöründe uzmanlaşmış kişilere LinkedIn ve Instagram üzerinden ulaşılarak "Konuk olarak ulusal kanalda programa davet edildiniz" vaadiyle yapılan bir dolandırıcılık türüdür.
"Kayıt bedeli", "stüdyo kiralama masrafı" veya "yayın telif ücreti" adı altında toplanan paraların ardından program yayınlanmamakta ya da yalnızca gece saatlerinde yerel/sahte kanallarda birkaç dakika gösterilip süreç kapatılmaktadır. Bu yöntemle parası çekilen mağdurların; ihtiyati haciz, ilamsız icra takibi, tazminat davası ve savcılık şikayeti yollarıyla paralarını geri almaları mümkündür.
TV Programı Dolandırıcılığı Nasıl Yapılır?
Dolandırıcılar, profesyonellerin PR ve sektörel itibar kazanma arzusunu kötüye kullanarak şu adımları izler:
- LinkedIn ve Sosyal Medya İletişimi: Kendilerini yapımcı veya kanal koordinatörü olarak tanıtan kişiler, uzman bireylere mesaj atarak ulusal kanallardaki gündüz kuşağı/sektörel programlara konuk olarak seçildiklerini belirtir.
- Kayıt ve Stüdyo Masrafı Talebi: Anlaşma sağlandıktan sonra "yayın akış bedeli", "makyaj/stüdyo masrafı" veya "sosyal medya paket ücreti" adı altında belirli ödemeler talep edilir.
- Şantaj ve Ek Ücret Baskısı: Çekim yapıldıktan sonra "Ek telif bedeli ödemezseniz program sadece 2 dakika canlı yayınlanacak ve ham kayıtlar tarafınıza teslim edilmeyecek" şeklinde ikincil ödemeler istenir.
- Programın Yayınlanmaması: İstenen ücretler ödense dahi program yayınlanmaz ve muhataplar ortadan kaybolur.
TV Programı Dolandırıcılığında Para İadesi Nasıl Alınır?
Giden paranın iadesi ve dolandırıcıların malvarlığını kaçırmasını önlemek amacıyla izlenebilecek hukuki yollar şunlardır:
Hukuki Yöntem / Yasal Araç
Temel Amaç ve Etkisi
Süre ve Kritik Koşullar
İhtiyati Haciz
Dolandırıcının banka hesabı ve malvarlığına el koyma.
Karardan itibaren 10 gün içinde infaz; 7 gün içinde dava/icra takibi.
İlamsız İcra Takibi
Para alacağının icra dairesi aracılığıyla cebren tahsili.
Ödeme emrine borçlunun 7 gün itiraz hakkı bulunur.
Savcılık Banka Blokesi
Suçta kullanılan banka hesaplarına el konulması (CMK m.128).
Soruşturma aşamasında savcılıktan acilen talep edilmelidir.
Tazminat Davası
Uğranılan maddi ve manevi zararların tahsili.
Asliye Hukuk Mahkemelerinde / UYAP üzerinden açılabilir.
1. İhtiyati Haciz İle Malvarlığına El Konulması
İhtiyati haciz, dolandırıcıların banka hesaplarındaki parayı boşaltmasını önleyen acil koruma tedbiridir. İcra Mahkemesinden talep edilir. Mahkeme uyuşmazlık bedelinin %10-%15'i oranında teminat yatırılmasına karar verebilir. Karardan itibaren 10 gün içinde infaz edilmeli ve 7 gün içinde esas takip başlatılmalıdır.
2. İlamsız İcra Takibi
Mağdur, ödediği paraları tahsil etmek için borçlunun/şirketin yerleşim yerindeki icra dairesinde ilamsız icra takibi başlatabilir. Sahte yapım şirketleri genellikle beyan edilen adreste bulunamadığı için ödeme emirleri Tebligat Kanunu uyarınca kesinleşir ve haciz aşamasına geçilir.
3. Tazminat Davası Açılması
Sözleşmenin ihlali, haksız fiil ve sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayanarak Asliye Hukuk Mahkemelerinde maddi ve manevi tazminat davası açılabilir. Dava dilekçesi UYAP Vatandaş Portal üzerinden e-imza ile online olarak da tanzim edilebilir.
Savcılık Şikayeti Nasıl Yapılır?
TV programı dolandırıcılığı; TCK m. 158/1-g (Basın ve yayın araçlarının sağladığı kolaylıktan yararlanılması) ve TCK m. 158/1-h (Ticari faaliyetler sırasında işlenmesi) maddeleri uyarınca Nitelikli Dolandırıcılık suçunu oluşturur.
Suç duyurusu, en yakın Cumhuriyet Başsavcılığına veya kolluk birimlerine (Emniyet/Jandarma) bir dilekçe ile yapılır.
Kritik Hukuki Adım: Şikayet dilekçesinde, sahte yapımcı/şirket hesaplarına yatırılan paraların çekilmesini önlemek amacıyla acilen banka hesap blokesi (CMK m.128) talep edilmelidir.
Süreçte Kullanılacak Deliller ve Faillerin Tespiti
- Toplanacak Deliller: LinkedIn, Instagram ve WhatsApp mesajlaşma kayıtları, ajans/yapım şirketi adına kesilmiş sahte fatura veya makbuzlar, banka transfer dekontları, varsa stüdyo çekim ham kayıtları ve telefon görüşme detayları.
- Faillerin Tespiti ve Kurumsal Takipler: Savcılık soruşturmasında BTK ve GSM HTS kayıtları, MASAK banka hareketleri ile birlikte RTÜK (Radyo ve Televizyon Üst Kurulu) üzerinden yayıncı kanalın lisans ve yetki durumları sorgulanarak failler tespit edilir.
Masraflar ve Avukatlık Ücreti
- Savcılık Şikayeti: Suç duyurusunda bulunmak tamamen ücretsizdir; harç veya idari masraf ödenmez.
- Dava ve İcra Masrafları: Nisbi harçlar ve posta giderleri alacak miktarına göre belirlenir. İhtiyati hacizde teminat tutarı (%10-15) göz önünde bulundurulmalıdır.
- Avukatlık Ücreti: Sürecin avukatla yürütülmesi durumunda vekalet ücreti, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi esas alınarak taraflarca belirlenir (uygulamada genellikle alacak miktarının %20'si oranındadır). Düşük meblağlı zararlarda mağdurlar uzman avukatlarca hazırlanan taslak dilekçelerle süreçleri şahsen de yürütebilirler.
Sonuç
Kişisel PR ve prestij vaatleriyle yürütülen TV programı dolandırıcılıklarında ödenen ücretleri tahsil etmek ve failler hakkında ceza davası açtırmak hukuken mümkündür.
Eksik başvuru nedeniyle takipsizlik kararı almamak ve ihtiyati haciz tedbirlerini doğru işletmek adına adli süreçlerin uzman bir ceza ve icra avukatı rehberliğinde başlatılması tavsiye edilir.
Yazar: Demirci Hukuk Ekibi
Tüm Yayınlar