Akıl Hastalığı Sebebiyle Boşanma Dilekçesi: Usul Kuralları, Rapor Şartı ve Güncel Örnek (2026)

Türk Medeni Kanunu (TMK) madde 165 uyarınca; eşlerden birinin akıl hastası olması ve bu hastalık nedeniyle ortak hayatın diğer eş için çekilmez hale gelmesi özel bir boşanma sebebidir.

Türk Medeni Kanunu (TMK) madde 165 uyarınca; eşlerden birinin akıl hastası olması ve bu hastalık nedeniyle ortak hayatın diğer eş için çekilmez hale gelmesi özel bir boşanma sebebidir.

Akıl hastalığı nedeniyle açılacak boşanma davası, kanunun aradığı çok sıkı tıbbi ve usuli şartlara bağlanmıştır. Bu davanın açılabilmesi için sadece eşin garip davranışlar sergilemesi yetmez; bu durumun resmi sağlık kurulu raporuyla belgelenmesi ve usul kurallarına tam uyulması gerekir.

1. Akıl Hastalığı Sebebiyle Boşanma Davalarında Asla Atlanmaması Gereken Kurallar

• Resmi Sağlık Kurulu Raporu Zorunluluğu (TMK m. 165): Davanın kabul edilebilmesi için hastalığın iyileşmesinin imkansız olduğunun resmi sağlık kurulu (heyet) raporu ile tespit edilmesi yasal zorunluluktur.Tedaviyle iyileşme ihtimali bulunan psikolojik rahatsızlıklar bu madde kapsamında boşanma nedeni sayılamaz.
• Ortak Hayatın Çekilmez Hale Gelmesi: Sadece hastalığın varlığı yetmez; bu hastalığın diğer eş ve varsa çocuklar için birlikte yaşamayı çekilmez (beklenemez) hale getirdiğinin ispatlanması gerekir.
• Vasi Atanması ve Temsil Zorunluluğu: Akıl hastası olan eşin ayırt etme gücü bulunmadığı için davada kendisini bizzat temsil etmesi mümkün değildir.
• Eğer davalı eşe daha önce Sulh Hukuk Mahkemesi tarafından bir vasi atanmışsa, davanın davalı eşe velayeten/vesayeten vasiye yöneltilmesi gerekir.
• Davalının henüz bir vasisi yoksa, mahkeme yargılamayı durdurarak Sulh Hukuk Mahkemesine ihbarda bulunur ve davalıya vasi atanmasını sağlar. Dava ancak vasi atandıktan sonra vasiye tebliğ edilerek devam edebilir.
• Kusursuzluk İlkesi ve Tazminat: Akıl hastası olan eşin cezai ve hukuki ehliyeti (kusur yeteneği) bulunmadığından, bu eylemlerinden dolayı kusurlu sayılamaz. Bu nedenle, akıl hastalığı sebebine dayalı boşanma davasında davalı eş aleyhine maddi ve manevi tazminata hükmedilemez. Ancak davacı eş yararına yoksulluk nafakasına veya çocukların velayetine hükmedilebilir.

2. Güncel Akıl Hastalığı Sebebiyle Boşanma Dilekçesi Örneği (2026)

[İl Adı] NÖBETÇİ AİLE MAHKEMESİ’NE

DAVACI: [Adınız Soyadınız] - T.C. Kimlik No: [T.C. Numaranız] [Adresiniz]

VEKİLİ: Av. [Avukatın Adı Soyadı] - [Adresi ve UETS Numarası] (Varsa)

DAVALl: [Eşinizin Adı Soyadı] - T.C. Kimlik No: [T.C. Numaranız] [Adresiniz]

DAVALI VASİSİ: [Vasinin Adı Soyadı] - T.C. Kimlik No: [T.C. Numaranız] [Adresiniz] (Davalıya vasi atanmışsa bu bölüm doldurulmalıdır)

KONU: TMK m. 165 uyarınca akıl hastalığı sebebiyle boşanma, velayet ve nafaka taleplerimizden ibarettir.

AÇIKLAMALAR:

• Müvekkil ile davalı taraf [Evlilik Tarihi] tarihinde evlenmişlerdir. Bu evlilikten müşterek çocukları [Müşterek Çocuk Adı, Doğum Tarihi] dünyaya gelmiştir. Müşterek çocuk fiilen müvekkilin yanında kalmakta olup, bakım ve gözetimi müvekkil tarafından sağlanmaktadır.
• Davalı eş, evlilik birliğinin kurulmasından bir süre sonra ağır psikolojik rahatsızlıklar yaşamaya başlamış ve bu durum zamanla akıl hastalığı boyutuna ulaşmıştır. Davalı, [Sağlık Kurulu Raporunu Veren Hastane Adı] bünyesinde uzun süre tedavi görmüş olup, hastanenin [Rapor Tarihi] tarih ve [Rapor Sayısı] sayılı Sağlık Kurulu Raporu ile davalının akıl sağlığının yerinde olmadığı ve bu hastalığın iyileşmesinin tıbben imkansız olduğu kesin olarak saptanmıştır.
• Söz konusu akıl hastalığı ve ehliyetsizlik durumu nedeniyle, [İl Adı] [Mahkeme Numarası] Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2025/[Esas No] Esas, 2025/[Karar No] Karar sayılı kararı ile davalı eş kısıtlanmış ve kendisine [Vasinin Adı Soyadı] vasi olarak atanmıştır (Ek-1).
• Davalının mevcut akıl hastalığı, sergilediği tutarsız davranışlar, hezeyanlar ve hırçınlıklar müvekkil ve müşterek çocuk için ortak yaşamı tamamen çekilmez ve tehlikeli hale getirmiştir. Müvekkil, eşinin hastalığı sürecinde her türlü maddi ve manevi desteği sağlamış, büyük bir sabır göstermişse de gelinen aşamada evlilik birliğinin sürdürülmesi kendisinden beklenemez hale gelmiştir.
• Müvekkilin hiçbir geliri ve mal varlığı bulunmamaktadır. Davalının ise düzenli kira gelirleri ve [Varsa Davalının Gelir/Maaş Kaynağı] nedeniyle maddi durumu iyidir. Boşanma ile birlikte yoksulluğa düşecek olan müvekkil lehine yoksulluk nafakasına, müşterek çocuk için ise iştirak nafakasına hükmedilmesini talep etmekteyiz. Davalının kusur yeteneği bulunmadığından tazminat talebimiz bulunmamaktadır.

HUKUKİ DELİLLER: Nüfus kayıt örneği, [Hastane Adı]'na ait Sağlık Kurulu Raporu, [İl Adı] [Mahkeme Numarası] Sulh Hukuk Mahkemesi'nin vasi tayini kararı, müşterek çocukların durumuna ilişkin okul/rehberlik raporları, tanık beyanları ve her türlü yasal delil.

HUKUKİ SEBEPLER: TMK m. 165, m. 168, m. 175, m. 182 ve ilgili mevzuat.

NETİCE-İ TALEP: Yukarıda arz ve izah edilen haklı nedenlerle;

• Davamızın kabulü ile tarafların TMK m. 165 uyarınca (Akıl Hastalığı Sebebiyle) BOŞANMALARINA,
• Müşterek çocuk [Çocuk Adı]’nın velayetinin müvekkile verilmesine, çocuk lehine dava tarihinden itibaren aylık [Talep Edilen Miktar] ₺ tedbir nafakasının hüküm altına alınmasına, kararın kesinleşmesinden sonra iştirak nafakası olarak her yıl ÜFE oranında artırılarak devamına,
• Müvekkil lehine dava tarihinden itibaren aylık [Talep Edilen Miktar] ₺ tedbir nafakasına, kararın kesinleşmesinden sonra yoksulluk nafakası olarak her yıl ÜFE oranında artırılarak devamına,
• Yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa (mal varlığından karşılanmak üzere vasisine) yükletilmesine karar verilmesini saygılarımla arz ve talep ederim. [Gün/Ay/Yıl]

Davacı Vekili

[Avukat Adı Soyadı]

[İmza]

EKLER:

• Sulh Hukuk Mahkemesi Vasi Tayini Kararı.
• Sağlık Kurulu Raporu örneği.

3. Akıl Hastalığı Nedeniyle Boşanma Davalarında Hak Kaybını Önleyecek Tavsiyeler

• Tazminat Talep Etmeyin: Bu dava türünde davalı eşin kusur ehliyeti olmadığından mahkemeler maddi ve manevi tazminat taleplerini doğrudan reddeder. Boş yere yüksek tazminat taleplerinde bulunmak, reddedilen miktar üzerinden karşı tarafa (vasiye) nispi vekalet ücreti ödemenize yol açabilir.
• Hakemin Sağlık Kurulu Raporu İstemesi: Davadan önce alınmış bir rapor yoksa veya rapor eski tarihliyse, davanın açıldığı mahkeme davalı eşi resen Tam Teşekküllü bir Devlet Hastanesine veya Adli Tıp Kurumu ilgili ihtisas dairesine sevk ederek güncel durum tespiti ve "iyileşmesinin imkansız olup olmadığına" dair resmi rapor aldıracaktır. Bu sevk işlemlerinin masrafları davacı tarafından karşılanmalıdır.
• Harç ve Gider Avansı: Boşanma davaları maktu harca tabidir. Ancak hastaneye sevk, vasiye tebligatlar ve bilirkişi masrafları nedeniyle dava başında mahkeme veznesine yeterli gider avansının yatırılması davanın sürüncemede kalmasını engeller.