Adi Ortaklık Sözleşmesi ve Hazırlanma Rehberi

İki veya daha fazla kişinin kazanç paylaşmak veya ortak bir ticari hedefe ulaşmak amacıyla emek ve sermayelerini birleştirmesiyle kurulan en esnek şirket yapısı adi ortaklık olarak adlandırılır. Adi…

İki veya daha fazla kişinin kazanç paylaşmak veya ortak bir ticari hedefe ulaşmak amacıyla emek ve sermayelerini birleştirmesiyle kurulan en esnek şirket yapısı adi ortaklık olarak adlandırılır. Adi ortaklıklar; tüzel kişiliği bulunmayan, kuruluşu son derece kolay ve prosedürü az olan ortaklık türleridir.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun (TBK) 620 ve devamı maddelerinde düzenlenen adi ortaklık yapısında, ortakların hak ve yükümlülüklerini güvence altına alan en kritik unsur yazılı olarak hazırlanan Adi Ortaklık Sözleşmesidir.

Adi Ortaklık Sözleşmesi Nedir ve Şekil Şartı Var mıdır?

Adi ortaklık sözleşmesi; ortakların koyacakları sermaye oranlarını, kâr ve zarar paylaşım esaslarını, yönetim yetkilerini ve ortaklığın sona erme şartlarını belirleyen bağıntıdır.

• Geçerlilik Şekli: Türk Borçlar Kanununa göre adi ortaklık sözleşmesinin geçerliliği kural olarak hiçbir şekil şartına tabi değildir. Sözlü olarak dahi kurulabilir.
• İspat ve Güvenlik: Uygulamada ve olası hukuki uyuşmazlıklarda ispat kolaylığı sağlaması adına sözleşmenin yazılı şekilde yapılması ve imzaların Noter onaylı (resmi) şekilde tasdik ettirilmesi hayati önem taşır.
• Ayni Sermaye İstisnası: Eğer ortaklığa sermaye olarak bir taşınmaz (gayrimenkul) veya tescile tabi bir hak (araç, marka vb.) konuluyorsa, ilgili devir mevzuatının öngördüğü resmi şekilde (Tapu veya Noter devri) yapılması zorunludur.

Taslak Adi Ortaklık Sözleşmesi Örneği

(Aşağıdaki metin genel bir taslak niteliğinde olup, her ticari ilişkinin özel koşullarına göre bir şirketler hukuku avukatı rehberliğinde özelleştirilmelidir.)

ADİ ORTAKLIK SÖZLEŞMESİ

Madde 1 – TARAFLAR

İşbu sözleşme, bir tarafta adresinde ikamet eden Sayın [Ortak 1 Adı Soyadı - T.C. No] ile diğer tarafta adresinde ikamet eden Sayın [Ortak 2 Adı Soyadı - T.C. No] arasında aşağıda belirtilen şartlar dahilinde tanzim ve imza edilmiştir.

Madde 2 – ORTAKLIĞIN UNVANI VE MERKEZİ

Ortaklığın ticari unvanı "[Ortaklık Adı / Unvanı]" olup, işyeri adresi "[Açık İşyeri Adresi]"dir. Ortaklar oy birliği ile adres değişikliği yapabilirler.

Madde 3 – ORTAKLIĞIN KONUSU VE AMACI

Ortaklığın temel amacı ve faaliyet konusu "[Yapılacak İş/Faaliyet Alanı Açıkça Yazılmalıdır]" işinin yürütülmesi, bu hususta kazanç elde edilmesi ve elde edilen kazancın sözleşme hükümlerince paylaşılmasıdır.

Madde 4 – SERMAYE VE KATILIM PAYLARI

Ortaklığın toplam sermayesi [Toplam Tutarı] TL olup, bu sermayedeki katılım payları ve oranları aşağıdaki şekildedir:

• [Ortak 1 Adı Soyadı]: %50 hisse oranı karşılığı [Tutar] TL (Nakit / Emek / Malvarlığı)
• [Ortak 2 Adı Soyadı]: %50 hisse oranı karşılığı [Tutar] TL (Nakit / Emek / Malvarlığı)

Ortaklar, taahhüt ettikleri sermaye paylarını ortaklığın kuruluş anında şirket hesabına/kasasına aktarmakla yükümlüdür.

Madde 5 – KÂR VE ZARARIN PAYLAŞIMI

Ortaklık faaliyetlerinden elde edilen net kâr ve doğabilecek her türlü zarar veya borç, aksi kararlaştırılmadıkça ortakların sermaye ve hisse oranları (%50 / %50) nispetinde paylaştırılacaktır. Hesaplar her ayın son günü ticari defter ve faturalar esas alınarak kapatılır.

Madde 6 – ORTAKLIĞIN YÖNETİMİ VE TEMSİLİ

Ortaklığın yönetimi ve tüzel/gerçek kişilere karşı temsili, aksi kararlaştırılmadıkça ortakların birlikte (oy birliği ile)alacakları kararlarla yürütülecektir. Günlük olağan işlerin yürütülmesi için [Yönetici Ortağın Adı] yetkili kılınmıştır. Olağanüstü işlemler (borçlanma, gayrimenkul alım/satımı, yüksek tutarlı sözleşmeler) için tüm ortakların yazılı onayı şarttır.

Madde 7 – ÖZEN VE SADAKAT BORCU, REKABET YASAĞI

Her ortak, ortaklık işlerine kendi şahsi işlerinde gösterdiği özeni göstermekle yükümlüdür. Ortaklar, ortaklık amacına aykırı düşecek veya ortaklığa zarar verecek ticari faaliyetlerde bulunamaz; benzer alanda kendi veya üçüncü şahıslar adına müstakil ticari faaliyette (rekabet yasağı) bulunamazlar.

Madde 8 – GİZLİLİK VE TİCARİ SIRLAR

Ortaklar, ortaklık süresince ve ortaklığın sona ermesinden itibaren [Süre] yıl boyunca, ortaklığa ait ticari sırları, müşteri listelerini, finansal verileri ve belgeleri üçüncü kişilerle paylaşmamayı kabul ve taahhüt ederler. Aksine davranan ortak, diğer ortakların doğacak tüm şahsi ve ticari zararlarını tazmin etmekle yükümlüdür.

Madde 9 – SÖZLEŞME SÜRESİ VE FESİH

İşbu sözleşme [Başlangıç Tarihi] tarihinden itibaren [Süre] yıl süreyle geçerlidir. Sözleşme süresinin bitiminden en az [Süre] ay önce taraflardan biri yazılı fesih ihbarında bulunmadığı takdirde sözleşme aynı şartlarla [1 yıl / Belirsiz Süreli]olarak uzamış sayılır.

Madde 10 – HİSSE DEVİR YASAĞI

Taraflardan hiçbiri, diğer ortağın yazılı açık onayı ve muvafakatnamesi olmadan ortaklıktaki payını veya sorumluluklarını üçüncü kişilere devredemez, temlik edemez ve rehin edemez.

Madde 11 – UYGULANACAK HUKUK VE YETKİLİ MAHKEME

İşbu sözleşmede hüküm bulunmayan hallerde 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun ilgili hükümleri uygulanacaktır. Sözleşmeden doğabilecek uyuşmazlıkların çözümünde [Şehir Adı] Mahkemeleri ve İcra Daireleri yetkilidir.

Madde 12 – YÜRÜRLÜK

12 maddeden oluşan işbu sözleşme, taraflarca okunarak onaylanmış ve [Tarih] tarihinde 2 (iki) nüsha olarak tanzim edilip imzalanmıştır.

ORTAK ORTAK

[Adı Soyadı] [Adı Soyadı]

İmza İmza

Adi Ortaklık Sözleşmesi Doldurulurken Dikkat Edilmesi Gerekenler

Bir adi ortaklık sözleşmesi kaleme alınırken ileride doğabilecek hukuki uyuşmazlıkları ve mali sorumlulukları önlemek adına şu hususlara dikkat edilmelidir:

• Kamu Borçları ve Sorumluluk: Adi ortaklıklarda tüzel kişilik olmadığı için vergi, SGK ve üçüncü kişilere olan ticari borçlardan tüm ortaklar şahsi malvarlıklarıyla sınırsız ve müteselsilen (birlikte) sorumludur. Sözleşmede iç ilişkiye yönelik sorumluluk dağılımı net yazılmalıdır.
• Kâr/Zarar Dağılım Maddesi: TBK m. 623 gereğince, bir ortağın sadece kâra katılıp zarara katılmayacağına dair yapılan sözleşme hükümleri geçersizdir (Yalnızca sadece emek koyan ortak için zarardan muafiyet kararlaştırılabilir).
• Yönetim Yetkisinin Sınırları: Olağan ticari işlemler ile (stok alımı vb.) olağanüstü işlemlerin (kredi çekme, dava açma, gayrimenkul satışı vb.) sınırları net bir şekilde ayrılmalıdır.
• Fesih ve Tasfiye Prosedürü: Ortaklığın sona ermesi durumunda hesapların nasıl kapatılacağı, müşteri portföyünün ve demirbaşların nasıl paylaşılacağı veya tasfiye memurunun kim olacağı sözleşme aşamasında kararlaştırılmalıdır.
• Vergi Dairesi ve Resmi Tescil: Adi ortaklık tescili Ticaret Siciline yapılmaz; ancak Vergi Dairesine başvurularak ortaklık adına ayrı bir Vergi Kimlik Numarası (VKN) ve stopaj/KDV mükellefiyeti açtırılması gerekmektedir.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Adi ortaklık sözleşmesi noterde yapılmak zorunda mıdır?

Zorunlu değildir; fakat noter huzurunda imza onaylı (resmi) olarak yapılması imza inkarını önler, sözleşme tarihini kesinleştirir ve hukuki uyuşmazlıklarda en güçlü yazılı delil niteliğini taşır.

Adi ortaklıkta ortaklardan biri tek başına borçlanabilir mi?

Yönetim yetkisi verilen ortak, ortaklık amacı doğrultusunda olağan borçlanmaları yapabilir. Ancak olağanüstü borçlanmalar için diğer ortakların muvafakati veya sözleşmede açık yetki tanınmış olması şarttır.

Adi ortaklık nasıl sona erer?

Sözleşme süresinin dolması, amacın gerçekleşmesi veya gerçekleşmesinin imkânsızlaşması, ortaklardan birinin ölümü, kısıtlanması veya iflası ya da ortakların oy birliği kararıyla adi ortaklık sona erer.

Sonuç

Adi ortaklık, bürokratik yükünün az olması sebebiyle sıklıkla tercih edilse de, ortakların kişisel malvarlıklarıyla sınırsız sorumlu olması sebebiyle en riskli şirket türüdür. Taslak sözleşme metinleri üzerinde yapılacak küçük bir eksiklik, ileride büyük finansal kayıplara yol açabilir. Bu nedenle adi ortaklık ilişkisine girilmeden önce alanında uzman bir şirketler ve borçlar hukuku avukatından danışmanlık alınması tavsiye edilir.